VHL Natuur

De balans opmaken

2012-01-20T14:21:00.002+01:00

Aan het eind van het jaar maken wij graag even de balans op van 2011. Heeft het bijvoorbeeld veel geregend vorig jaar of zijn er maanden dat het enorm droog en heet geweest is?
Met dank aan Alfons van Bussel. Hij is tuinman van Landgoed Larenstein en houd met behulp van de het weerstation op het dak van de werkschuur de weergegevens bij voor landgoed Larenstein. Vroeger werden deze gegevens gebruikt bij de proef met de daktuinen die tegenover de ringentuin staan. Deze proef met de daktuinen is inmiddels over maar er word nog altijd dankbaar gebruikgemaakt van de weergegevens voor het bepalen wanneer er water gegeven moet worden.
Maar wat kunnen wij er nou aan zien? Op het moment zijn er nog maar van 3 jaren weergegevens beschikbaar dus kunnen we nog niet zo veel zeggen over trends en dergelijke. In de toekomst is dat misschien wel mogelijk, maar voor nu kunnen we alleen kijken naar wat er het afgelopen jaar gebeurd is.
2011 was een raar jaar. Het voorjaar was droog en warm terwijl de zomer juist heel nat was. Toch kunnen we uit de regengegevens zien dat veel regen in de zomer niet uitzonderlijk is. Augustus en Juli zijn namelijk steeds de twee natste maanden van het jaar geweest. Voor mij was dit wel een verrassing omdat ik persoonlijk de natste maand in de periode September tot December had gezocht. Waar dit nou precies aan ligt en of dit een trend is of niet valt met 3 jaar metingen nog niet te zeggen, maar opvallend is het in ieder geval! Leuk om zo dingen te ontdekken over een plaats die je verwacht toch eigenlijk wel heel goed te kennen.
Wil jij meer weer zien? Op de landgoedpagina van de LaarX site kun je nog meer weergrafieken vinden.

Tekst: Tim van Leeuwen
Met dank aan: Alle tuinmannen van Landgoed Larenstein maar in het bijzonder aan Alfons van Bussel

Microkosmos Larenstein

2012-01-14T15:12:00.001+01:00

Vogels, planten, mossen, korstmossen en grote insecten. Al deze dingen kun je makkelijk met het blote oog zien. Maar wat zien we nou als we een keer een korstmos als universum nemen? Met die vraag in mijn achterhoofd trok ik vanmiddag Landgoed Larenstein op.

Na een klein stukje Groot dooiermos (Xanthoria parietina) van een boom te hebben geschraapt ging ik weer op weg naar huis om dit eens wat nader te bekijken onder de microscoop. Van dichtbij zag dit stukje korstmos er net uit als het oppervlakte van een planeet met veel vulkaankraters, geel van het zwavel dat uit het binnenste van die planeet afkomstig zou kunnen zijn. Tussen de kraters door wandelde ineens een vreeswekkend monster het beeld in! Snel wat water er over heen en zo bleef het beest gevangen en kon ik het rustig bestuderen.

Ik ben natuurlijk niet alwetend maar met internet en raad van goede vrienden kom je een heel eind. Het woeste dier onder de microscoop bleek een onvolwassen (nymf) stofluis te zijn. Met de determinatiesleutel voor stofluizen kwam ik er helaas niet uit (nymfen mogen niet mee doen), ook de experts op waarneming.nl wisten het niet. Stofluizen zijn familie van de hoofdluizen en bladluizen maar dan veel kleiner. Ze zijn heel algemeen en wonen op vochtige plaatsen zoals de schors van bomen en tussen het bladafval. Daar leven ze van schimmels en andere lekkernijen. In totaal zijn er ongeveer 5500 (!) soorten stofluizen en soortgelijke insecten bestaan waarschijnlijk al sinds 295000000 jaar geleden (!). geen wonder dat ze zo stoffig zijn dus!

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Geen vorst, wel een schaatsenrijder!

2011-12-30T21:20:00.002+01:00

Op elfstedentochten zullen we nog even moeten wachten. Het water is nog veel te vloeibaar en nog niet krokant genoeg. Toch is er op Landgoed Larenstein al een schaatsenrijder gezien.

Zoals je op de foto kunt zien gaat het hier dan wel niet om een man met schaatsen maar om een insect, maar toch het idee is er. En wat is daar nou zo bijzonder aan, zo’n schaatsenrijder? Die zien we in de zomer toch overal op het water? Ja dat klopt, op het water…...en dus niet onder een boomstam.

Deze Grote Schaatsenrijder ( Aquarius paludum) had kennelijk niet zo veel zin meer in de kou op het water en heeft dus besloten om te gaan overwinteren onder een van de boomstammen in het Vijverbos. Tijdens een van de wandelingen door de tuin kwam ik hem daar met Robin tegen. En dan sta je toch even verbaasd te kijken. Schaatsenrijders waren volgens ons namelijk dieren die toch vooral op het water thuis hoorden.

Maar achteraf is het ook wel weer logisch. In de winter valt er voor deze dieren die afhankelijk zijn van vloeibaar water als jachtterrein natuurlijk niet veel meer te doen dan slapen. Na het nemen van de foto is deze schaatsenrijder natuurlijk weer netjes teruggezet onder de boomstam zodat hij weer rustig verder kon met doezelen. En nu maar wachten op ijs zodat ik ook weer eens aan het schaatsen kan.

Foto: Robin Kraaij

Tekst: Tim van Leeuwen

Gelukkige Zonnewende Allemaal!

2011-12-22T14:51:00.000+01:00

Een mistige open plek midden op de Veluwe. Aan de rand, verborgen in de schaduwen van de bomen, wachten enkele druïdes op een van de belangrijkste momenten in de Keltische kalender. De zonnewende gaat beginnen! Tijd voor het Joelfeest!
Inmiddels is het wel ongeveer 2500 jaar geleden dat de Kelten rond Landgoed Larenstein hebben gewoond maar Joelfeest word nog steeds gevierd. Tegenwoordig heet het alleen kerst en oud en nieuw en vieren we officieel de geboorte van Jezus Christus en zijn besnijdenis 8 dagen na zijn geboorte. Persoonlijk vind ik Joelfeest leuker en gezelliger klinken maar dat is natuurlijk maar helemaal wat je gewend bent. En omdat het nou eenmaal traditie is dan toch namens het hele LaarX bestuur maar nog een keertje:

Fijne Kerst en een Voorspoedig 2012!

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Scarlet van Os

Een Glazen Huis voor mamma

2011-12-21T16:54:00.003+01:00

Het zal jullie niet ontgaan zijn dat er weer vol op gecollecteerd word voor goede doelen rond de kerst dagen. En als school heb je natuurlijk ook een zekere maatschappelijke functie dus leek het os niet meer dan logies ook een duit in het zakje te doen. Op 22 december staat er daarom een heus Glazen Huis in de aula van van Hall Larenstein in Velp.

Hier zullen de hele dag plaatjes worden gedraaid ten behoeven van de 3FM Serious Request actie This one’s for mama. Docenten doneren een half uur van hun tijd om tegen een minimum donatie van €3 plaatjes te draaien voor het goeden doel. Verder op de dag zal er een kleine veiling plaats vinden en er zal een maaltijd zijn. Alle opbrengsten komen ten behoeve van de 3FM Serious Request actie. Dus komt allen en doneer!

Ben je niet in de gelegenheid er live bij te zijn maar wil je wel de actie volgen? Dan kun je via deze link live mee kijken naar de verrichtingen van de dj’s in het glazen huis in Velp.

Tekst: Tim van Leeuwen

Een klit in je haar

2011-12-14T20:01:00.002+01:00

Als langharige natuuronderzoeker heb je het niet altijd even makkelijk. Dan bedoel ik niet het

vele kammen en wassen dat bij een weelderige haardos als de mijne komt kijken maar meer de

ongemakken die het met zich meebrengt in een natuurlijke omgeving. Takken, bladeren, spinnen en vele soorten insecten verstrengelen zich met mijn haar als ik bezig ben met veldwerk, maar de ergste vijand van mijn lange lokken is toch wel de Grote klit (Arctium lappa).

Deze plant is een ware sluipmoordenaar. Als de plant afsterft en verdroogd laten de hoofdjes van

deze composiet makkelijk los en klitten dan op de meest onlosmakelijke manier overal aan vast. De haaknaalden waarmee de individuele zaden bezet zijn verstrengelen zich met alles wat ook maar enige houvast bied en willen dan van geen loslaten meer weten.

Dit is voor het passerende dier natuurlijk wel wat lastig zo af en toe. Maar voor de plant is het een prima manier om grote afstanden af te leggen met een relatief zware zaad, zonder er zelf al te veel moeiten in te hoeven steken. Bovendien grazen de beesten waar je je aan vast klit ook vaak op plaatsen die voor jou een geschikte groeiplaats zijn. Dus als je weer los laat is de kans relatief groot dat je op een geschikte kiemplek landt (die vaak ook nog eens goed bemest wordt). Als je je zaad laat verspreiden door de wind, zoals de meeste composieten doen, heb je die zekerheid natuurlijk niet.

Een prachtig voorbeeld van een innovatieve manier van zaadverspreiding…..nu nog zorgen dat ik ze weer uit mijn haar krijg.

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Een flinke mond vol

2011-12-10T11:45:00.002+01:00

De meeste zoogdieren vind ik saai. Over het algemeen wijken ze niet veel af van het basisontwerp (vier poten en harig) en zijn ze vaak óf lastig te zien omdat ze klein en snel zijn óf groot en lomp en bijzonder inactief. Maar er zijn ook zoogdieren die ik toch wel interessant vind. De eekhoorn is voor mij zo’n dier.
De eekhoorn is voor mij een soort van Nederlandse aap, alleen dan leuker dan bijvoorbeeld een gorilla. Ze zijn speels en kunnen met enorme lenigheid en snelheid door de bomen bewegen. Ook komen ze nog wel redelijk dicht bij als je stil blijft staan en zien ze er leuk uit met die schattige pluimstaart. Ja als ik toch in een Nederlands zoogdier moest veranderen dan moest het denk ik maar een eekhoorn zijn. Dus vandaar nog maar een keer een blogje over de eekhoorn.
In de eerdere blog werd al vermeld dat eekhoorns niet in winterslaap gaan maar gewoon in een nest blijven als het wat te koud word. En met het voorberijden van een dergelijk nest kun je natuurlijk nooit vroeg genoeg beginnen! Daarom heeft deze eekhoorn zijn mond vol mos en andere zachte dingen. Niet allen leuk om te zien maar ook nog bijzonder pienter dus!

Tekst en foto: Tim van leeuwen

Ga jij in 2030 nog het bos in?

2011-11-23T23:25:00.003+01:00

De leerstoelgroep Bos en Natuurbeleid (FNP), Bosecologie en Bosbeheer (FEM) en het lectoraat geïntegreerd Natuur en Landschapsbeheer van de Wageningen universiteit nemen samen met jou een duik in de toekomst en de huidige staat van de Nederlandse bossen.
Hoe gaan we bossen in de toekomst financieren? Gaan we misschien wonen in ons eigen natuurgebied? Word inlands hout nog belangrijker? Wat is het effect van de Nederlandse bezuiniging op het natuurbeheer in Nederland? De antwoorden op deze vragen en meer vind je tijdens de lezingen die gegeven worden op 7 December 2011 tussen 9.00 en 17.00 uur in het GAIA gebouw in Wageningen. De lezingen worden gegeven in het kader van het internationale jaar van de bossen.
Wil je er bij zijn? Dat kan! De lezingen bijwonen is gratis voor studenten van de WUR en VHL maar je moet je wel even van te voren aanmelden via de site. Hier vind je ook meer informatie over de gastsprekers en de precieze aanvangstijden van de lezingen.
Ofwel wil jij meer weten over hoe het Nederlandse bos er over ongeveer 20 jaar uit ziet? Kom dan kijken bij de lezingen.

Tekst en foto : Tim van Leeuwen

Een parasol als kapstok

2011-11-20T15:23:00.002+01:00

Herfst. De tijd van regen, kou en paddenstoelen. Zo vind je nu ook de Grote parasolzwam (Macrolepiota procera). Niet dat je nu een parasol nodig zult hebben met al die wolken maar toch….zo’n ongelooflijk grote paddenstoel kom je niet iedere dag tegen. Daar moet toch wel wat leuks over te schrijven zijn zou je zo zeggen.

De hoed van de Grote parasolzwam kan tot 25 cm in doorsnee worden en is daarmee waarschijnlijk een van de grootste paddenstoelen van Nederland. Maar eigenlijk heeft niemand een idee wat nou precies de grootste paddenstoel van Nederland is. Vandaar dat VARA’s vroege vogels een oproep heeft gedaan om je grootste paddenstoelenvondst in te sturen (meer daarover zie je hier).

Net als de meeste paddenstoelen is de grote parasolzwam een saprofyt (van het Griekse sapros = verrot en phuton = plant) en leeft hij dus van dode plantendelen. Dieren en planten die leven van dood organisch materiaal kunnen dus ook gezien worden als herbivore detrivoren. Saprofyten (zowel schimmels als insecten) vormen een belangrijk onderdeel van het bosecosysteem omdat ze dode materie om zetten in voor andere dieren opneembare proteïne . Ze zijn dus niet alleen handig omdat anders het hele bos vol zou komen te liggen met een ondoordringbare hoop takken en bladeren maar ook omdat ze de basis vormen voor de voedselpiramide.

En zo ga je dus in twee alinea’s van de zoektocht naar de grootste paddenstoel in Nederland naar de basis van bosecologie en dat allemaal aan de hand van de Grote parasolzwam. Best knap toch?

Tekst: Tim van Leeuwen

Foto: Robin Kraaij

11-11-11

2011-11-07T22:04:00.001+01:00

Van oudsher het “gekkengetal” (een woord dat overigens precies 11 letters heeft) geassocieerd met lol en zottigheid. Maar dit jaar heeft studievereniging LaarX eens besloten het helemaal anders te doen. In het kader van de Nationale dag van de duurzaamheid (11-11-11) organiseren studievereniging LaarX en VHL de Landgoed Larenstein Duurzaamheidsweek. Een uiterst serieuze aangelegenheid….maar natuurlijk wel met een uniek LaarX tintje.

Wat kun je allemaal van ons verwachten? Zoals je van ons gewend bent zij er natuurlijk verschillende lezingen. Met dank aan Daan van der Linden hebben wij dinsdag een speciale lunch lezing van Jean Thie. Hij is vooraanstaand Canadees ecoloog en geeft ons een Canadese kijk op milieuproblematiek. Die zelfde avond is er een Workshop over Verenigde Naties en duurzaamheid gegeven door speciale jongerenvertegenwoordiger VN (Nationale Jeugd Raad) Lieset Medders. Zij zal aan het tijdens deze workshop ideeën verzamelen die worden voorgelegd aan de VN. Als LaarX spelen wij het namelijk graag op hoog niveau!

Maar we doen nog meer! Zo gaan we een begin maken met afvalscheiding op school en laten we zien hoe duurzaam de kantine is. maar duurzaamheid doe je niet alleen! Dus nemen we je graag mee naar de HAN waar op vrijdag 11-11-11 een duurzaamheids dag word georganiseerd.

Nog meer doen? ja wij organiseren ook nog wel meer….maar het zou zonde zijn als ik hier alles al zou verklappen. De rest moet je maar ervaren. En wil je zelf nog meer doen, kijk dan op de site van de dag van de duurzaamheid. Daar vind je tips en andere activiteiten in het kader van duurzaamheid. Nog meer tips vind je ook op de website van LaarX. Genoeg te doen en te beleven dus! Geniet van de week van de duurzaamheid en maak het vooral niet te zot.

Tekst: Tim van Leeuwen

Foto: Annemieke Slootweg

Het raadsel van avondrood

2011-11-04T22:05:00.003+01:00

Na een lange dag op school wil je vaak zonder om te kijken naar huis. Maar soms is het toch de moeite waard om nog even een blik over je schouder te werpen en daarbij getrakteerd te worden op een prachtige, roodgekleurde wolkenhemel.

Dit avondrood (dat iets hoger in de lucht vliegt dan het Groot avondrood) is een resultaat van het fenomeen dat lichtbreking heet. Rood wordt het minst verstrooid nadat het op zuurstof, moleculaire stikstof en minuscule stofdeeltjes in de atmosfeer is gebotst. Alle andere kleuren buigen af in verschillende richtingen waardoor je ze niet meer zo goed ziet. Vooral na warme dagen zit er veel stof hoog in de lucht.

Het morgenrood wordt vooral veroorzaakt door waterdamp, en duidt op een hoge luchtvochtigheid in de atmosfeer.

Voordat Erwin Kroll geboren werd, koppelden mensen weersvoorspellingen aan de rode kleur. De Engelsen zeiden dan: "Red sky at night: Shepherds delight, Red sky in the morning: Shepherds warning!" De Nederlanders konden iets minder goed rijmen en deden het met: “Avondrood, mooi weer aan boord, morgenrood, regen in de sloot.”

Maar heel accuraat zijn deze uitspraken niet. Na een ochtend met morgenrood blijft het in 80% van de gevallen gewoon droog. En als de lucht ’s avonds rood gekleurd is, is het de volgende dag slechts 6 van de 10 keer mooi weer. Gelukkig hebben we tegenwoording buienradar.nl

Tekst: Ernstjan Penninkhof

Foto: Robin Kraaij

Het raadsel van herfstrood

2011-11-01T19:19:00.001+01:00

Het is je vast opgevallen dat In de herfst bladeren anders van kleur worden. Maar hoe komt dat nou? In Tsjechië komt het door een vogel uit een ver land die ooit een takje herfstbladeren heeft meegenomen uit een ver sprookjesland, terwijl de Indianen van Noord Amerika geloven dat het komt omdat hemelse jagers het sterrenbeeld grote beer doden en hem vervolgens opbraden. Het rood is het bloed van de beer en het geel is het vet dat opspat uit de braadpan. Maar hoe zit het nou eigenlijk echt?

In de herfst worden de temperaturen langzaam lager en worden de dagen ook korter. Fotosynthese word dan minder efficiënt. Bovendien kan het water in de grond in de winter bevriezen. De boom kan dan geen water meer opnemen maar zou door zijn bladeren nog wel steeds water verdampen. Om uitdroging te voorkomen kun je ze dus maar beter afstoten.

En hoe doen ze dat dan? In de herfst word het chlorofyl afgebroken en opgeslagen, dit heet reabsorptie. Het chlorofyl is groen en met de afbraak hiervan verdwijnt dus de groene kleur. Zo worden bladeren oranje (caroteen), geel (xantofyl) en rood (anthocyaan). Het caroteen en xantofyl zorgen voor de productie van suikers die in de twijgen worden opgeslagen als vorstbescherming. Het anthocyaan is een stof die word aangemaakt om de bladeren te beschermen tijdens het reabsorptieproces. Als alle stoffen uit het blad weg zijn word een kurklaagje gevormd tussen de twijg en het blad en valt het blad af. Dit kurklaagje voorkomt uitdroging en sluit het blad af.

Als de blaadjes eenmaal zijn afgevallen vormen ze een goed vorstbescherming voor de wortels. Het strooisel word na enige tijd ook weer om gezet en voed zo de boom weer. Dit omzetten kan op verschillende manieren maar dat is weer een verhaal voor een andere blog. Nu eerst maar genieten van de mooie herfstkleuren.

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Bom op Larenstein

2011-10-21T11:22:00.001+02:00

Bodemkunde kan saai zijn, maar niet op Landgoed Larenstein! Je weet immers nooit wat je tijdens het boren tegenkomt. Op en rond Landgoed Larenstein is in de tweede wereldoorlog nog al wat afgevochten en dat werd de afgelopen dagen maar weer eens bewezen met een (op het eerste gezicht) nogal explosieve vondst. Sluit je ogen en ga mee terug in de tijd…..

1945. In de verte bulderen kannonen en een enorme klap doet de omwonenden van Landgoed Larenstein schrikken. Er vormt zich een rookgordijn om het dorp en troepen van de Geallieerden rukken op langs de Larensteinse Laan. De rook wordt geproduceerd door de zogenaamde Engelse 25 ponder rookgranaat. In deze granaat zaten 3 rookpotten die als de granaat neerkwam er aan de onderkant uitvlogen door de inwendige explosie. De lege huls bleef dan in de grond steken.

2011. Bij graafwerkzaamheden op Landgoed Larenstein vinden de werklui een huls in de grond. Bij nadere inspectie blijkt het om een 25 ponder rookgranaat te gaan, gelukkig ongevaarlijk dus. De huls wordt uit het gat getild en veilig op de grond neergelegd. Vervolgens word de EOD gebeld en de wordt het projectiel opgehaald om veilig vernietigd te worden.

Mocht je ooit zelf een huls van het een of het ander tegen komen dan adviseert de EOD deze met zand te bedekken, de locatie te markeren en direct de politie te waarschuwen via 0900-8844. Ga dus niet met de huls lopen slepen, je weet immers niet of hij ongevaarlijk is of niet. En veiligheid gaat altijd voorop!

Tekst en foto: Tim van Leeuwen
Info en achtergrond: Dick Timmerman

Hoornaar of Horror?

2011-10-19T14:51:00.000+02:00

Soms schrik je wel eens van wat er allemaal onder een boomstam vandaan kan komen. Zo moet ik bekennen dat vertedering niet mijn eerste emotie was bij het zien van deze Hoornaar (Vespa crabro). Maar de eerste snelle schrikreactie sloeg al snel om in verwondering en interesse in dit prachtige dier. Want geef nou toe, zij is wel geweldig mooi geel en oranje!

Ik zeg hier expres zij omdat ik zeker weet dat dit een bevrucht vrouwtje is. Hoornaars zijn sociale dieren en leven dus net als wespen en bijen in kolonies. Deze kolonies zijn echter veel kleiner dan die van de andere sociale wespen (<1000) en hoornaars zijn bovendien ook veel minder agressief. Je kunt makkelijk een hoornaar nest op 5 meter naderen zonder een probleem te hebben. Hoornaars zijn bovendien echte jagers. Ze eten voornamelijk vliegende insecten en rupsen dus hebben geen interesse in je limonade. Je zult ze dan ook nooit als terrasterrorist rond je drankje zien zweven.

In het voorjaar word de kolonie gesticht door één enkele koningin die heeft overwinterd. De hoornaar die hier onder de boomstam zit (en voor de foto even op Robins hand)is een van die bevruchte vrouwtjes die na het uiteenvallen van haar kolonie een geschikte plaats heeft gevonden om te overwinteren. In wezen verstoorde ik met het omdraaien van deze boomstam dus een koningin tijdens haar schoonheidsslaap! Bij deze excuus majesteit!

Foto en tekst: Tim van Leeuwen

Ode aan het lof!

2011-09-28T15:34:00.003+02:00

Of zoals Heinze Hermann Polzer zou zeggen “Kwalijke ziekten en vieze gezwellen. Knolraap en lof, schorseneren en prei!” Brussels lof is diep met onze vaderlandse geschiedenis verweven en het werd eens tijd dat iemand het eens op neemt voor deze tegenwoordig bijna vergeten groente! Toch is deze groente waarschijnlijk een van onze de jongste landbouwgewassen.
Het begon allemaal omstreeks 1830 in het dorpje Schaarbeek nabij Brussel. De Belgische afscheidingsoorlog was in volle gang en een boer had wat Wilde cichorei (Cichorium intybus) wortels onder een laagje zand in zijn kelder verstopt. Deze wortels werden daar als sinds de 17e eeuw verbouwd om gedroogd en gemalen als koffievervanger te dienen. Na ze een tijdje vergeten te zijn kwam hij weer eens terug in zijn kelder en ontdekte dat de wortels waren uitgelopen! De witte blaadjes smaakten zoet en mals (die associatie heb ik nou nooit bij witlof, maar goed) en hij besloot ze te verkopen. Het “wit loof” werd voor het eerst in 1867 op de markt van Brussel aangeboden en zo ontstond de witlof die wij nu in onze supermarkten kunnen kopen.
Maar al in de tijd van de Germanen was Wilde cichorei al in zwang. Zij gebruikten de plant voor medicinale maar ook dubieuze praktijken. Wilde cichorei werd medicinaal gebruikt als maagversterker maar de Germanen waren ook zo onder de indruk van de hemelsblauwe kleur van de plant dat ze op de een of andere manier besloten schijnen te hebben dat het een “toverplant” was waarmee je jezelf onschendbaar kon maken. Misschien is dit dan ook de reden dat de Germanen uiteindelijk de Romeinen verdreven en zo heer en meester werden over West Europa! Ik zou je echter toch niet aanraden om uit een vliegtuig te springen met alleen een cichoreibloempje op zak. Wilde cichorei kan echter wel op een andere manier je leven redden. In Nederland word de plant namelijk gebruikt voor de productie van insuline voor mensen die dat zelf niet meer zo goed kunnen omdat ze lijden aan Diabetes mellitus. Zoals Heinze zou zeggen “Wie zal ons redden, wie maakt ons weer vrij. Knolraap en lof, schorseneren en prei!” Dus is Wilde cichorei toch nog een echte toverplant, die Germanen zijn zo gek nog niet!

Foto en tekst: Tim van Leeuwen

Nog steeds vlinders te zien!

2011-09-21T09:31:00.012+02:00

De toptijd om vlinders te spotten valt voor veel studenten net verkeerd: midden in de zomervakantie! Toch valt er ook nu nog genoeg te zien. Zeker op warme, zonnige dagen.

Het bont zandoogje bijvoorbeeld, deze vlinder is zeker tot in oktober te zien! Zoek vooral langs de bosranden en langs de paden in het bos. Het bont zandoogje vliegt in maar liefst 3 generaties, waarvan nu de laatste aan de beurt is. Dit betekent dat de soort per seizoen 3 keer de rups-pop-vlinder fase doormaakt. Je ziet dus niet de hele zomer dezelfde vlinders! Overwinteren gebeurt meestal als pop, waardoor vanaf half mei de 1e nieuwe zandoogjes alweer te bewonderen zijn! Naast deze laatvliegers kun je nog meer soorten zien de komende tijd.
Atalanta bijvoorbeeld, een trekvlinder die aan het eind van deze maand weer naar het zuiden vertrekt. Maar ook de vlinderoverwinteraars dagpauwoog, citroenvlinder, gehakkelde aurelia en kleine vos kun je nog geregeld tegenkomen. Zij gebruiken de laatste nectar (en rottend fruit!) om zich nog even vol te eten voor de lange winterslaap begint.

Tekst: Marije de Kruijf
Foto: Tim van Leeuwen

Een vrolijk gekleurde exoot

2011-09-18T16:51:00.012+02:00

In februari berichtten we over de

azaleaknopvreter (Pycnostysanus azalaea). Na veel speurwerk kwamen we er toen achter dat deze schimmel zich vestigt door toedoen van de rododendroncicade (Graphocephala fennahi). Afgelopen week zag ik ineens wat vliegen bij de rododendronstruiken(Rododendron ponticum) en wat bleek: het was deze cicade

! Dit mooie fel groen met oranje en gele diertje komt van oorsprong uit noord amerika en is in de jaren 30 naar Engeland meegelift. Vanuit daar is hij ongeveer 40 jaar later naar het Europese vasteland overgestoken en zuigt hier nu massaal aan de rododendrons. De cicades zijn als nymfje(onvolwassen dier) helemaal afhankelijk van rododendrons maar als ze volwassen zijn kunnen ze ook het sap van andere planten zuigen.

Niet inheemse dieren hebben in ons land vaak weinig natuurlijke vijanden. Helaas voor 1 van de cicades bleek dat niet te gelden voor kruisspinnen. Wij vonden namelijk een prachtig ingepakte kant en klaar maaltijd die even daarvoor nog had rondgevlogen.

De een zijn dood is de ander zijn brood zullen we maar zeggen.

Tekst en foto's: Robin Kraaij

Wie wo wa wit

2011-09-14T21:31:00.003+02:00

Ja dat vond ik nou ook. Wit! Deze rode klaver (Trifolium pratense) heeft het eerste gedeelte van zijn naam niet helemaal begrepen. Waar de bloemen overwegend paars/rood horen te zijn, zijn de bloemen in dit bloemhoofdje wit. Dacht je het even simpel te hebben met een naam als rode klaver, blijken er ook witte varianten te bestaan! De natuur is niet eerlijk!
Sommigen van jullie zullen misschien denken dat dit een albino klaver genoemd zou moeten worden maar niets is minder waar! Een albino is een organisme dat door genetische afwijking alle kleur verloren heeft. Bij planten betekend dit dat zij ook geen bladgroen meer hebben en dus via bijvoorbeeld parasitisme aan hun voedingsstoffen moeten zien te komen. een voorbeeld is een zeldzame variant van de Kustmammoetboom (Sequoia sempervirens), deze bomen hebben geen bladgroen en parasiteren daarom op normale kustmammoetbomen,. deze klaver heeft nog wel bladgroen dus is het geen albino. Dit is gewoon wat genetici noemen genetische diversiteit en word veroorzaakt doordat nakomelingen bij geslachtelijke voortplanting een deel van hun genen van hun moeder en een deel van de genen van hun vader krijgen. Doordat de genen van beiden ouders licht van elkaar verschillen kunnen nieuwe combinaties ontstaan die invloed hebben op het uiterlijk van het kind. Dit is wat er gebeurd is bij deze klaver. Toch blijft het een raar idee, een witte rode klaver.

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Groot avondrood

2011-09-09T16:25:00.005+02:00

Tijdens een wandeling op het landgoed kun je van alles tegenkomen en dat werd maar weer eens bewezen tijdens een plantenrondleiding. Hier werd deze prachtige rups aangetroffen; Groot avondrood.

Deze rups valt uiteraard op door zijn grootte en door zijn mooie oogvlekken. De rups is wel 8 cm lang en wordt ook wel olifantsrups genoemd. Als hij schrikt trekt hij zijn kop in en beweegt dan zijn nek heen en weer. Dit in combinatie met zijn oogvlekken laat hem lijken op een slang en laat menig tuinierder schrikken!

Waarschijnlijk was dit rupsje opzoek naar een mooi plekje om te verpoppen, want normaal foerageert hij vrijwel alleen ’s nachts. Vanaf half mei beginnen de rupsjes te ontwaken en vliegen door tot eind september. Je ziet ze overdag soms rusten op een wilgenroosje of misschien wel lekker smullend van een kamperfoelie in de avondschemering. Hoe hij er als vlinder uit ziet zie je hier. Dus let goed op! Misschien zien je deze prachtige vlinder volgend jaar wel rondvliegen op het landgoed!

Tekst: Joline Middelberg
Foto: Rosa Diemont

Een draak die water spuwt

2011-09-07T13:25:00.003+02:00

Regen. Hadden we in het voorjaar te weinig, nu maken we dat ruimschoots goed! Zijn we nu slechts een week bezig met september en hebben we nu al een maandgemiddelde van 15,1mm. Normaal is dit gemiddelde 14,5mm. Een aardig natte maand dus. En dat is ook de reden dat onze draak nu water braakt!
De draak aan het einde van de fietsenstalling is daar niet voor niets. Ongeveer 10 jaar geleden is besloten de fietsenstalling en het alle andere verharde oppervlaktes los te koppelen van de riolering. Het regenwater infiltreert nu via een systeem van kanalen en geulen en zo word het rioleringsstelsel ontzien. Bijkomend voordeel is dat het regenwater nu volledig ten gunste komt van het plantenleven op Landgoed Larenstein. Dat noem ik nog eens duurzaam invoeren!

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Gein op Larenstein

2011-08-30T20:18:00.003+02:00

Ieder jaar is het weer raak rond deze tijd. Dan barst er een groots festijn los op Landgoed Larenstein, want voor een weekje is dit anders zo rustige botanisch lustoord ondergedompeld in het introfestijn. De intro is de beste manier voor beginnend studenten om kennis te maken met alles wat de school te bieden heeft. Maar voor het serieuzere gedeelte begint wordt de introductieweek traditiegetrouw geopend met Gein op Larenstein. Deze caleidoscoop van spellen testen het lef en de teamspirit van de aanstormend studenten. Je moet namelijk wel uit het juiste hout gesneden zijn om te studeren aan Hogeschool Van Hall Larenstein. Heb je alles overleefd? Dan krijg je als klap op de vuurpijl het grootste fietsenstallingfestival van Nederland voor je kiezen! Laarpop belooft dit jaar weer een geweldig feest te worden met als hoofdact Circle J! Voor alle deelnemers aan de intro belooft dit weer een geweldig feest te worden. Ik kijk er nu al naar uit!

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Robin Kraaij

Gelukkig Lughnasadh!

2011-08-25T15:27:00.005+02:00

Ja ik weet dat ik daar wat laat mee ben maar toch, gelukkig Lughnasadh allemaal! Lughnasadh? Ja Lughnasadh! Dit Keltische oogstfeest werd van oorsprong gevierd rond 1 Augustus en luidde het begin van de oogsttijd in. Een belangrijke feestdag dus…maar waarom val ik jullie daar nu mee lastig. Nou kijk maar eens om je heen! Want overal om je heen zul je nu de meest heerlijke natuurvruchten vinden. En om jullie op weg te helpen naar je twee ons fruit per dag heb ik er een paar voor je op een rijtje gezet.

De Gewone Braam (Rubus fruticosus). Heerlijk om direct van de struik te eten, in een taart te doen of om te bewaren voor later in de winter. Op het noordelijk halfrond komen meer dan 250 (onder) soorten bramen voor, maar deze zijn haast niet van elkaar te onderscheiden. Als kind heb je vast je moeder vele malen diep ongelukkig gemaakt door deze heerlijke steenvruchten diep in de vezels van je witte shirt te smeren. Zoet, volledig gratis en ze zijn nog goed voor je ook! Sommige soorten bramen bevatten per kilogram meer voedingsvezels dan een volkorenbrood. In het Neolithicum (circa 11.000 v.Chr.) wisten mensen deze paarse vruchtjes al te waarderen. Weet je ook gelijk weer waar ze de vezels vandaan haalde om die Hunebedden te bouwen. Ook bramen in je tuin? Dat kan. neem gewoon een stekje mee van een struik die lekkere bramen geeft en zet hem in je tuin. Wel op tijd snoeien, anders heb je je hele tuin vol braam.

Een van mijn favoriete inheemse bomen, de Mispel (Mespilus germanica). Naast stromend water en riolering hebben we ook deze prachtige plant aan onze goede vrienden de Romeinen te danken. De mispel is oorspronkelijk afkomstig van rond de Kaspische zee maar werd door de Romeinen door europa verspreid. In 878 hadden de graven van Gelre drie mispelbloemen in hun wapen staan dus gaan archeologen er van uit dat de mispel in de 9e eeuw naar Nederland kwam. Sindsdien is de mispel niet meer weg te slaan uit onze cultuur en taal. Het gezegde “zo rot als een mispel” klopt echter niet helemaal. Mispels zijn namelijk, net als elk ander fruit, rot niet eetbaar. Gegist is dit een heel ander verhaal. Dan is het vruchtvlees zacht en bruin en heerlijk zoet! Pluk je mispel dus in Oktober of November en laat hem drie weken ondersteboven op een koele plaats liggen tot het vruchtvlees voldoende gefermenteerd is. Boordevol vitamine C en weer een keer wat anders dan een appel of peer.

De Sleedoorn (Prunus spinosa) is een van de meest ondergewaardeerde vruchten van onze inheemse flora. Deze voorouder van alle gekweekte pruimen is dan ook niet bijzonder smakelijk. De bessen zijn zelfs na de eerste nachtvorst extreem zuur en dus zowat niet weg te krijgen. Onderzoekers waren dan ook lichtelijk verbaast toen bij een Neolithische nederzetting in Glastonbury kruiwagenladingen sleedoornpitten werden gevonden. Misschien denk je nu; ondergewaardeerd, hoezo dan? Nou, als ik je nou vertel dat de sleedoorn de meest studentikoze vrucht ooit is, zou dat de zaak veranderen? Van sleedoorn kun je namelijk heerlijke “Sloe gin” maken, een soort rum rozijnen alleen dan zonder rum en zonder rozijnen. Een goede manier dus om zowel aan je alcoholbehoefte als aan je fruitbehoefte te voldoen.

Zo nu heb je weer een aantal manieren om eens een keer je banaan te laten staan en eens te gaan voor een inheemse lekkernij. Eet smakelijk

Tekst en foto: Tim van leeuwen

Larenstein in zomerse sferen

2011-07-27T09:30:00.002+02:00

Het zit er weer op voor dit schooljaar! Massaal worden de tassen uit de kast gehaald en ingepakt om meegenomen te worden naar afgelegen bestemmingen. Van Turkije tot Tunesië overal vind je tegenwoordig wel studenten die in hun vakantie hun grenzen gaan verleggen en uitwaaien naar streken ver buiten dit landgoed. Ook ik ga over niet al te lange tijd toch nog even lekker op vakantie en dus licht deze Blog even stil. Jammer jammer jammer hoor ik jullie denken. Maar wees gerust, in September pakken we gewoon de draad weer op! Voor nu, namens de hele VHL Natuur crew natuurlijk een fijne vakantie, waar je dan ook heen gaat en graag zien we je terug aan het begin van het volgend schooljaar.

Tim van Leeuwen
Commissaris Landgoed

Vampieren in het kasteel

2011-07-12T21:53:00.002+02:00

Overdag verschuilen ze zich in de donkere hoeken van dit Landgoed, maar ‘s nachts worden ze actief en gaan dan op jacht. Geruisloos vliegen ze door de gangen opzoek naar niets vermoedende slachtoffers, die ze vervolgens verorberen met huid en haar!
Het lijk een passage uit een van de boeken van Bram Stoker, maar niets is minder waar. Dit is geen fictie, dit is echt! Alleen zijn hier de onschuldige slachtoffers niet bewoners van Transsylvanië, maar een handje vol nachtvlinders, muggen en andere zoemende insecten. Best wel nuttig dus, want veel van deze zoemers houden mij anders best wel uit de slaap! De vampier in kwestie is bovendien een Gewone Dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) en geen Karpatische heerser. Deze algemene vleermuissoort is waarschijnlijk binnen gekomen door een openstaand raam en heeft helaas niet op tijd de uitgang kunnen bereiken. Wel jammer voor de vleermuis maar toch ook wel weer een mooie kans om een schuw en verborgen levend diertje beter inbeeld te krijgen. De vleermuis is na zijn dood met veel eer begraven onder een van de heggen op het Landgoed. Kijk ’s nachts noch maar eens goed rond, mischien zie je nog wel een van zijn soortgenoten rondvliegen.

Foto en tekst: Tim van Leeuwen

Een Duitser op bezoek

2011-06-29T11:29:00.005+02:00

Op de Velpse locatie van internationale hogeschool van Hall Larenstein is vandaag een nieuwe plantensoort gevonden. Het gaat hier om Duits viltkruid (Filago vulgaris) een plant met een wel heel internationale naam die mooi past bij het imago van de school.
Hoewel de naam doet vermoedden dat de plant alleen in Duitsland voor komt, vind je hem toch wel verspreid van midden Azië tot zuidoost Europa. In Nederland word de plant thans nog als zeldzaam beschouwd maar het vermoedde bestaat dat dat niet helemaal meer op gaat. Voor de berekening van de zeldzaamheid van planten word gekeken in hoeveel atlasblokken (5 bij 5 km) de plant voor komt. Maar hiervoor worden vaak wat verouderde gegevens gebruikt en word de trend van de laatste jaren niet meegenomen. In de praktijk word de plant inmiddels op veel meer plaatsen gevonden dan 10 jaar geleden het geval was. Iets minder zeldzaam dan gedacht dus, maar toch nog een mooie ontdekking. Wil je het Duits viltkruid ook zien? Dat kan, hij staat voor de school in de Heemtuin op het grindpad en tegen de oudbouw aan de kant van de mammoetboom.

Foto en tekst: Tim van Leeuwen
Met dank aan: André Hertog

Het akker archief

2011-06-27T13:58:00.004+02:00

Bloemrijke akkers zijn zowel een prestigeobject als een schrikbeeld. Het is maar welke mensen je er over spreekt. Bij sommige agrariërs zien hun vruchtbare bouwland dat al eeuwen in familiebezit is verdwijnen onder een bloemrijke akker. Het gewas dat zij er op zaaien brengt minder op door dat er concurrentiekrachtige planten als distels en melkdistels opkomen.
Bij sommige natuurbeschermers zijn bloemrijke juist de pareltjes van het boeren land. Zo zagen de akkers er rond 1850 uit. Toen was er noch echte natuur in Nederland, met herten aan de rijn en overal dassen en kwartels. Waar je ook liep overal kwam je planten en dieren die je tegenwoordig (bijna) nergens meer ziet. Door dat vroegere beheer weer te herintroduceren (zo redeneren deze natuurorganisaties) komen ook de soorten die daar bij horen weer terug.
Welk standpunt uiteindelijk het juiste standpunt is mag je zelf bepalen maar om in ieder geval een beeld te krijgen van wat een bloemrijke akker nou inhoud hebben wij hier op Landgoed Larenstein enkele voorbeelden van bloemrijke akkertjes aangelegd. Twee liggen er achter de kleidijk in de heemtuin en een licht er voor aan de overkant van het blauwgrasland. De bloemrijke akker die voor de kleidijk ligt (foto) is vorig jaar ingezaaid met winterrogge. Na de oogst van dit gewas is het hooi opgestapeld in hooimijten en vervolgens omgeploegd. De akker is in het verleden ingezaaid, maar inmiddels handhaaft de begroeiing zich zonder dat er ieder jaar word ingezaaid. Het moge duidelijk zijn dat deze akker in dit seizoen niet gebruikt kan worden voor het verbouwen van roggen of tarwe. Maar aan de andere kant staat hij nu wel vol met een zeldzame bloemenpracht. En welke keus maak je dan als beheerder….

Tekst en Foto: Tim van Leeuwen

Stekende Aloë

2011-06-20T11:44:00.003+02:00

Dagelijks loopt bijna de gehele schoolbevolking er wel langs, de twee grote stekelige woestijnplanten die voor de ingang van het schoolgebouw staan. Vele malen heb ik me inmiddels afgevraagd wat het in vredesnaam zijn, of ze wel echt zijn en niet van plastic en waar ze vandaan komen. Na me dit een aantal jaar afgevraagd te hebben was vandaag het moment aangebroken dat ik maar eens ben gaan uitzoeken hoe het allemaal zit. En het verhaal achter de planten bleek best interessant te zijn.
De planten die voor de school staan zijn allebei van de zelfde soort, hoewel je dat op uiterlijk niet zou zeggen. De honderdjarige aloë (Agave americana) heeft een grijze en een geelgerande variant . Beide zijn oorspronkelijk afkomstig uit Mexico en zijn inmiddels in veel landen over de hele wereld als sierplant ingevoerd. Hoewel deze plant de honderdjarige aloë heet heeft ze niet de zelfde helende werking als de Aloë vera (Aloe vera). Waar het sap van de aloë vera zacht en verzorgend voor je huid is, veroorzaakt het sap van de honderdjarige aloë direct na contact een ernstige huidirritatie die dagenlang kan aanhouden. Niet echt iets voor je shampoo dus.
Waarom heet de plant dan toch aloë? Nou uiterlijk lijken de planten best wel op elkaar, dus toen de plant ontdekt werd in de 16e eeuw hebben de naamgevers hem waarschijnlijk abusievelijk bij de aloë’s ingedeeld. Tegenwoordig weten we wel beter, zou je denken. Maar zelfs met de meest moderne technieken zijn wetenschappers er nog niet uit waar ze deze plant moeten indelen. Het geslacht agave, waarbij ook de honderdjarige aloë word ingedeeld, worden in het ene systeem gedeeltelijk ingedeeld bij de agave familie (Agavaceae) en gedeeltelijk bij de asperge familie (Aspergefamilie). In een ander systeem is deze splitsing verdwenen en worden alle planten ingedeeld in de agave familie die als onderfamilie bij de asperge familie is ingedeeld. Denk daar de volgende keer eens over na als je aanvalt op je bord aspergesoep.

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Robin Kraaij

Als een rat in het water

2011-05-12T20:57:00.000+02:00

Hoewel de meeste zoogdieren zoals wij het liever niet al te nat hebben, krijgen sommige dieren maar geen genoeg van dat water. De muskusrat (Ondatra zibethicus) is een van die echte waterdieren.
Een groot deel van de nacht en de avond brengt hij zoekend naar voedsel al zwemmend en duikend door. Voortgestuwd door zijn krachtige staart verorbert hij zo water- en oeverplanten en zo af en toe een keer een mossel of een visje. Wel een leuk diertje dus, maar eigenlijk hoort hij niet hier.
De muskusrat is van oorsprong afkomstig uit Noord Amerika en dat het dier nu hier is hebben we allemaal te danken aan een Boheemse prins. Zijn naam was Colloredo Mannsfeld en in 1905 besloot hij na een geslaagde jachtexpeditie in het zuidoosten van Canada een paar van deze schattige diertjes mee te nemen naar zijn buitenverblijf nabij Praag. Daar voerde hij ze wortelen en aardappelen en de diertjes vermenigvuldigden zich zeer goed. Zo goed zelfs dat een deskundige de populatie tien jaar later in een straal van honderd kilometer rond het landgoed op ongeveer twee miljoen schatte! De invasie was een toen al niet meer te stuiten en in 1946 bereikte het knaagdier Nederland.
Het dier is vooral schadelijk omdat het holen graaft in waterkeringen (dijken) en oevers waardoor deze instorten. Maar gelukkig is er ook een oplossing. Het waterkonijn, zoals de waterrat in België ook wel word genoemd, is een ware delicatesse (zie hier voor een recept). Ook de vacht van dit diertje is bijzonder bruikbaar. Dit was dan ook de oorspronkelijke rede dat meneer Mannsfeld zo lustig op jacht ging. De vacht is zeer warm en bovendien ook waterdicht.
Het dier op de foto is op 19 april in de vijver dicht bij de ringentuin waargenomen door Jacob Nugteren. Helaas heeft hij hem niet kunnen vangen, dan hadden we het recept nog eens kunnen maken.

Tekst: Tim van leeuwen
Foto: Jacob Nugteren

Het meest veelzijdige stukje vlees.. Kip!

2011-04-25T23:41:00.006+02:00

We hebben een bijzondere gast op ons landgoed; een haan. Soms struint hij over de akkers bij de kleidijk, op andere momenten loopt hij rond op de parkeerplaats. Ook is de haan waargenomen in de Kerkallee, waar hij katten aan het schrikken maakt. Het is een raadsel waar onze gevederde vriend vandaan komt. Volgens onze conciërge Luc gebeurt het vaker dat dieren bij ons over het hek gezet worden. Eind april is een van de momenten waarop we grote kans lopen katten op het landgoed te vinden die zijn gedumpt. Gelieve deze dieren niet te verwijderen, twee van deze katten wonen daadwerkelijk op het terrein!

Een gedumpte haan? Wie weet. Het is in ieder geval een mooie kans om ons wat te verdiepen in de kip (Gallus gallus domesticus). Wat blijkt? De kip is een machtig interessant beestje!

Een kip eet hard spul; maiskorrels bijvoorbeeld. Dit wordt in zijn krop geweekt met kippespeeksel. Bij de vertering van het geweekte voedsel komen maar liefst twee magen en twee blinde darmen te pas.

Ze kunnen niet goed zien. Daarentegen kunnen ze zich wel goed oriënteren door het aardmagnetisch veld in de gaten te houden met een soort kompasje in hun kop.

Kippen hebben geen oorschelpen, hun gehoor is daardoor matig. Wel hebben zij oorlellen. Wanneer deze wit zijn legt de kip witte eieren, wanneer deze roze zijn, zijn de eieren van de desbetreffende kip bruin.

Kippen zijn zo intelligent als kleine kinderen. Ze kunnen 100 soortgenoten herkennen. Ook weten ze van hun soortgenoten exact de rangorde. Het systeem van rangorde bij kippen is behoorlijk ingewikkeld en daar hoort een bepaalde kippenetiquette bij. Onder andere door te ‘tokken’ onderhouden de dieren contact met elkaar. Dit gevogelte gebruikt zo’n 25 ‘woorden’. Ze kunnen zelfs communiceren met hun kuikens wanneer deze nog in het ei zitten.

Een ei is trouwens ovaal, dat van het Latijnse woord ‘ovum’ afkomstig is. Dit betekend ei.

De gesnavelden hebben schubben! Alleen op hun poten, dat wel.

Zo kan men nog wel even doorgaan over de kip en het mysterie van onze haan.

Foto’s, verhalen en inlichtingen kan men sturen naar Info.LaarX@gmail.com

Tekst en foto: Annemiek Slootweg

En ze zijn weg….

2011-04-16T09:51:00.004+02:00

Vorige zomer ben ik samen met Robin voor een onderzoek naar het verre Limburg vertrokken. Limburg is erg ver weg en iedere dag heen en weer reizen is dus niet de meest handige oplossing, vandaar dat we vorig jaar ongeveer 3 maanden in een tentje op een hooizolder hebben geslapen.
Dit is ons zo goed bevallen dat we hebben besloten dit jaar maar weer door te gaan met het onderzoek. Er is alleen een probleem…… al onze belevenissen in Limburg hebben niets te maken met het Landgoed maar we willen jullie er wel graag over vertellen.
Ons briljante idee: we maken gewoon een blog voor verhalen van buiten landgoed Larenstein. Dus ben je op stage, of kom je buiten het landgoed iets leuks tegen? Stuur het dan naar VHL op locatie!
Hier staan binnenkort ook onze avonturen in Limburg op. We zijn dus wel ver weg maar we houden jullie op de hoogte.

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Nico Schavemaker

Robert-le-Diable

2011-04-02T21:29:00.004+02:00

Naast de kleine vos, de citroenvlinder, het icarusblauwtje en het koolwitje is op ons landgoed inmiddels ook de gehakkelde aurelia (Polygonia c-album) gespot! De gehakkelde aurelia lijkt op zijn naam. Zijn vleugels zijn typisch ‘gehakkeld’ (grof gekarteld) en goudkleurig (het Italiaanse woord aurelio). In het Frans heet de vlinder Robert-le-Diable, ofwel Robert de duivel. Vanwege zijn duivelse vleugels. Deze vleugels hebben de functie de vijand te verwarren omdat deze vorm lastig te interpreteren valt.

Het diertje houdt van open bos; bosranden, struwelen en parken. Zijn eitjes worden vooral op brandnetelsoorten gelegd. Op dit moment doet de gehakkelde aurelia het erg goed in Nederland. Terwijl hij in de jaren 60 alleen in Noord Brabant te vinden was. Dit is waarschijnlijk te danken aan de klimaatverandering waardoor het dier zich steeds noordelijker thuis voelt.

De gehakkelde aurelia is het logo van onze studievereniging LaarX en daarom extra bijzonder.

Mocht je zelf deze schitterende vlinder nog niet gespot hebben dan hoef je eigenlijk alleen maar in de gangen te zoeken naar het bestuur van LaarX. Met een beetje geluk hebben zij hun nieuwe outfit aan waar ook de vlinder een trotse plaats heeft gekregen!

Tekst: Annemiek Slootweg
Foto: Roel de Greeff

Lijstertje zo zwart van veren

2011-03-24T15:09:00.004+01:00

De merel (Turdus merula) is een van de meest algemene zangvogels in Nederland en onder andere familie van de zanglijster en de nachtegaal. Deze vogel met zijn mooie zwarte verenkleed en zijn prachtige zangstem werd vorig jaar de op één na meest waargenomen vogel tijdens de tuinvogeltelling in Nederland. Met stip op de bovenste plaats vinden we natuurlijk de huismus, maar die zingt lang zo mooi niet!
Het stemgeluid van de merel wordt zelfs zo mooi gevonden dat deze vogel door luisteraars van het radioprogramma Vroege Vogels is uitgeroepen tot de vogel met de mooiste zangstem. De merel maakt dan ook een erg mooi geluid. Maar deze hoge waardering komt ook omdat we het hele jaar door van de heerlijke roep kunnen genieten. Toch zijn het niet steeds de zelfde merels die je hoort. In de winter trekken onze zomermerels richting het zuiden. Hun plaats wordt ingenomen door noordelijker levende dieren die hier komen overwinteren. Deze trekbeweging is de laatste jaren echter aan het afnemen. Steeds meer merels blijven in ons land. een mogelijke verklaring voor het stoppen van de strek licht volgens Leidse onderzoekers in het veranderende klimaat.
Ook zingt niet iedere merel het zelfde. Onderzoekers aan de universiteit van Leiden hebben aangetoond dat merels die in de stad leven een andere zang hebben dan merels uit bosgebieden. Stads merels hebben een hogere kortere zang dan bos merels. Omdat er ook verschillen zijn in lichaamsbouw is het mogelijk dat de merels in de stad zich aan het ontwikkelen zijn tot een nieuwe soort.
Zo zie je maar weer, niet alles is wat het lijkt.

Foto: Robin Kraaij
Tekst: Tim van Leeuwen

Vinger of Hol?

2011-03-23T14:20:00.008+01:00

Planten drijven floristen soms tot wanhoop, maar meestal zijn bloeiende planten niet echt een probleem. In het kader van op iedere regel is een uitzondering presenteren we jullie de holwortel (Corydalis cava) en de vingerhelmbloem (Corydalis solida).

Beide planten hebben overwegend paarsachtige, soms witte, bloemen en ingesneden bladeren. Beide planten komen voor in kreupelhout en beschaduwde bossen van in midden en zuid Europa. Ook in ons land en zelfs op dit landgoed staan deze planten vaak zelfs door elkaar!

Allemaal heel ingewikkeld dus, maar hoe haal je die planten nou uit elkaar? Eigenlijk is het verschil heel simpel, je moet alleen even weten waar je op moet letten. De holwortel heeft tussen de bloemen steunblaadjes zitten die niet ingesneden zijn.

Bij de vingerhelmbloem zijn deze steunblaadjes wel ingesneden. Dus eigenlijk helemaal geen reden tot wanhoop. Planten zijn lang zo moeilijk niet!

Foto's: Tim van Leeuwen en Robin Kraaij
Tekst: Tim van leeuwen

Bemesting?!

2011-03-09T12:49:00.005+01:00

Ja dat had je niet misschien niet verwacht he, bemesting op het Landgoed Larenstein! Toch is het zo, maar dit is niet zomaar mest. Nee deze mest is bijzonder!
Het begon allemaal 2 jaar geleden. Toen stond de mest die nu over de gazons wordt uitgestrooid als eenjarige plant in de tuin. Na de bloei worden deze planten verzameld, vermengd met aarde en gecomposteerd. Na twee lange jaren is het proces voltooid en wordt dit rijke mengsel uitgestrooid over de gazons. Alleen over de gazons.
Voor de borders word een ander soort compost gebruikt. Deze wordt gemaakt van verhakseld bladafval, omdat de compost gemaakt van eenjarigen te veel zaden bevat. Deze zaden zouden de planten die in de borders worden gezaaid wegconcurreren en dat is natuurlijk niet de bedoeling.
Het gebruik van compost voor het bemesten van de tuin betekend dat de watergangen niet vervuild raken door het gebruik van kunstmest. Daarnaast spaart het een hoop geld uit. Bovendien is het ook nog eens duurzaam! Een hoop vliegen in een klap!

Tekst en foto: Tim van leeuwen

Sijs

2011-03-02T22:24:00.004+01:00

De sijs (Carduelis spinus), een contrastrijke zangvogel uit de familie van de vinkachtigen (Fringillidae). Deze soort is in Nederland in de winter te vinden op o.a. sparren, berken en elzen. Zo ook het exemplaar op de foto. Samen met een groepje soortgenoten zat deze sijs op een els in het Kappellebos van ons welbekende landgoed. Zijn spitse kegelvormige snavel is geschikt om zaden uit sparappels, elzenproppen en berkenkatjes te peuteren. In de winter maken sijzen ook gebruik van pindanetjes, waar ze dan als een mees op de kop hangen om de zaadjes te nuttigen. Ik heb me laten vertellen dat ze soms ook op de kop slapen. In het plat Amsterdams spreekt men ook wel eens van sijsjes en drijfsijsjes, hiermee worden 'gewone' vogels en zwemmende vogels bedoeld.

Mocht je ooit een groepje sijsjes zien let dan ook op andere soorten zoals putter en barmsijs. Deze soorten zitten dikwijls bij elkaar in een groepje!

Tekst & foto: Nico Schavemaker

Onderwijs in de praktijk

2011-03-01T10:38:00.004+01:00

Op mijn vele zwervingen over dit landgoed kom ik ook wel eens op het terrein waar vroeger de praktijkschool IPC Groen gevestigd was. Deze praktijkafdeling is tegenwoordig naar een andere locatie verhuisd maar het terrein wordt nog steeds voor onderwijs gebruikt.
Op de foto zien we leerlingen van het Helicon die les krijgen in hoe met een graafmachine om te gaan. In tegenstelling tot wat veel mensen denken in het nog al een precisie klusje. Je moet goed weten hoe diep je uit moet graven als je bijvoorbeeld reliëf volgend moet plaggen. Ook is het belangrijk te leren hoe je met een graafmachine ervoor zorgt dat wat je uit graaft perfect vlak is als je een weg wil aanleggen.
Echt iets wat enige oefening vereist dus. Gelukkig hebben we een Landgoed dat groot genoeg is om deze vaardigheden te oefenen.

Foto en tekst: Tim van leeuwen

Even genieten van de zon

2011-02-22T12:46:00.003+01:00

De eerste bloemen vragen al weer om bevrucht te worden dus er is weer volop werk aan de winkel voor aller handen soorten insecten. Wintermuggen vliegen je al om de oren en de eerste bromvliegen zijn ook al weer gesignaleerd. Maar goed ook want binnenkort moeten er weer veel jonge vogelbekjes gevoed worden.
Al dit warme weer heeft natuurlijk ook effect op de bijenvolken op het terrein. De eerste bijen worden al actief bij 10˚C en dat is het de afgelopen dagen wel geweest. Het was dan ook geen verrassing dat we op een van onze tochten over dit landgoed dan ook enkele bijen buiten van de zon zagen genieten. Zo zie je maar, ook in het dierenrijk vind je zonaanbidders!

Foto en tekst: Tim van Leeuwen

Klein teken van voorjaar

2011-02-10T09:47:00.007+01:00

De eerste vlinder van dit jaar! En is het geen prachtexemplaar! Oke ik weet dat de meeste mensen zich iets anders voorstellen bij een vlinder maar toch valt er niet te ontkennen dat deze kleine voorjaarsspanner (Agriopis leucophaearia) zeker een vlinder is. En wat voor een!
De vlinder op deze foto is namelijk zeker een mannetje. Mannetjes en vrouwtjes zijn bij deze soort namelijk makkelijk te onderscheiden. Vrouwtjes hebben namelijk geen vleugels! Hoe vliegen ze dan? Nou gewoon, niet. De vrouwelijke vlinders gaan op een tak zitten en wachten tot de mannetjes op hun feromonen afkomen. Vervolgens vindt de paring plaats en de vlinder sterft na het leggen.
De rupsen verschijnen in april en eten zich vervolgens helemaal vol met eikenbladeren. Als ze daar klaar mee zijn zoeken de rupsen een rustig plekje in de grond om te verpoppen. Een gevaarlijke periode want kies als rups een verkeerd plekje uit en je wordt voer voor een rupsendoder!
Als alles goed gaat komt de pop ergens in december of januari uit. Een echte vroege vogel dus met een bijzonder verhaal. Wil jij deze vlinder ook zien? Dat kan! Zoek 's morgens vroeg eens een aantal eikenbomen af en misschien vind je dan zelfs wel een van de vleugelloze vrouwtjes. En als je meer informatie wilt over vlinders in het algemeen kijk dan op vlindernet.nl. Succes met zoeken!

Foto en Tekst: Tim van Leeuwen

Stinzen in Bloei

2011-02-07T15:50:00.014+01:00

Het is inmiddels al de tweede helft van de winter. Je zou nog niet verwachten dat er al veel bloemen zo dapper zijn dat zij hun kopjes boven de bevroren grond uit durven te steken. De meeste bloemen doen dit ook niet, maar op iedere regel zijn uitzonderingen!

Een van die uitzonderingen is de winterakoniet (Eranthis byemalis). Deze sierlijke bloem is van oorsprong afkomstig uit de bergbossen van Zuid-Europa. Landgoedeigenaren vonden de plant kennelijk zo mooi dat ze in de 16e eeuw besloten enkele exemplaren mee te nemen en thuis op te kweken. Dat lukte goed en tegenwoordig wordt de winterakoniet dan ook gezien als een van de stinzenplanten.

Stinzenplanten worden geassocieerd met oude bewoonde plaatsen en landgoederen (Stins is fries voor stenen huis). Deze planten werden aangevoerd uit andere regio’s in Nederland (vingerhelmbloem; Corydalis solida), andere werden van verder weg aangevoerd (Winterakoniet dus). De stinzeplanten zijn veelal voorjaarsbloeiers. Ze handhaven zich goed op de plekken waar ze aangeplant zijn maar de meeste planten vestigen zich niet op nieuwe plaatsen binnen Nederland. Een lijst met stinzenplanten in Nederland vind je hier.

Tekst en foto: Tim van leeuwen

Naar de knoppen!

2011-02-04T15:07:00.006+01:00

Elke weldenkende student kan uit deze foto van een rododendron knop (Rhododendron ponticum) concluderen dat zij zich waarschijnlijk niet tot bloem zal gaan ontwikkelen. Het lijkt wel een speldenkussen!
De oorzaak van het harige uiterlijk van deze bloemknop was wel even speuren. Maar na het raadplegen van een aantal experts kwamen wij er achter dat we hier te maken hebben met de azaleaknopvreter (Pycnostysanus azaleae). Deze padenstoel komt alleen voor op soorten van het geslacht Rohdodendron en heeft een zeer bijzonder samenwerkingsverband met de rododendroncicade (Graphocephala fennahi).
Dit insect legt zijn eitjes in de jonge knoppen en veroorzaakt hierbij een klein wondje. Dit biedt vestigingsmogelijkheden voor de azaleaknopvreter en deze paddenstoel maakt hier dan ook dankbaar gebruik van. De rododendron zal hier vast niet heel gelukkig mee zijn, maar wij houden er wel weer een opmerkelijk verhaal aan over.

Tekst en foto: Tim van leeuwen

Hazelklaar

2011-01-19T21:37:00.005+01:00

De meeste planten liggen nog in diepe winterslaap. Zo niet deze hazelaar! Op de foto is te zien dat de vrouwelijke geslachtsorganen van deze plant inmiddels al weer in volle ontplooiing zijn. Deze kleverige stampers die ongelooflijk veel op inktvissen lijken vangen het stuifmeel op dat door de mannelijke katjes zo vrijelijk de wereld in is geholpen. Wel erg vroeg in het jaar maar deze hazelaar kon duidelijk niet langer wachten.

Foto en tekst: Tim van leeuwen

Zuignapjes uit de vijver

2011-01-19T21:15:00.005+01:00

In de verschillende watertjes op Landgoed Larenstein zitten veel dieren die je eigelijk niet elke dag ziet. Een van die dieren is de onechte paardenbloedzuiger (Haemopis sanguisuga). Deze worm behoort tot de familie van de bloedzuigers. Je kunt bloedzuigers herkennen aan 2 zuignapjes. 1 zuignapje op de voorkant en 1 op de achterkant. Deze worden gebruikt om aan dingen vast te plakken en makkelijk te kunnen bewegen. Als een bloedzuiger haast heeft kan hij ook golvend zwemmen. De zuignapjes worden dan niet gebruikt.

Nu de hamvraag, wordt je bloed meteen uit je benen gezogen als je een stap in het water zet? Tenzij je een slak bent, of aas, zal je niets overkomen want deze bloedzuiger houdt het bij aas en slakken. Je kan dus met een gerust hart het water in!

Foto en tekst door Robin Kraaij

I walk on water?

2011-01-13T17:32:00.003+01:00

Af en toe kan je leuke foto's maken van een fenomeen dat niet vaak voorkomt. Met het opbeurende stralende weer van de afgelopen dagen (lees: vieze regen) is de grote heemtuinvijver zo vol gestroomd met water dat de brug niet meer zichtbaar is. Helaas blijft het over water lopen dus nog even bij dromen. Het landgoed heeft gelukkig een goed watersysteem zodat de regen die nu valt geleidelijk wordt opgenomen in het systeem. daarom zie je nu alle stroompjes en slootjes vol lopen met water. Als in het voorjaar weer een droge periode aanbreekt zal het landgoed door de waterverdeling niet snel last krijgen van uitdroging.

foto: tim van leeuwen
tekst: robin kraaij

Bezig in het Kapellenbos

2011-01-07T12:57:00.004+01:00

De komende dagen wordt er weer druk gewerkt op landgoed Larenstein. Na de grootschalige aanpak van de bosrand vorig jaar is nu de rest van het kapellenbos aan de beurt. Er worden een aantal gewone esdoorns gekapt om meer licht en ruimte te creëren voor bomen als linde, es en zomereik. Het weghalen van de bomen zorgt ook voor meer licht op de bodem en een betere strooiselvertering. Dit heeft een positief effect op voor dit stuk van het landgoed karakteristieke soorten als bosanemoon en speenkruid. Uiteindelijk is het de bedoeling dat dit bos een licht en soortenrijk bos word.

Tekst en foto: Tim van Leeuwen

Een koude start

2011-01-03T11:09:00.006+01:00

Stinzenplanten zijn meestal de eerste aankondiging van een naderend voorjaar. Zo gauw deze jaargetijde aanbreekt begint voor deze planten een race tegen de klok. Ze moeten ontluiken, bloeien, zich voortplanten en een wintervoorraad aanleggen voor het bladerdek boven hun hoofd zo dicht wordt dat ze niet genoeg licht meer krijgen en afsterven. Zaak dus om zo vroeg mogelijk te beginnen en dan heb je soms nog wat last van nachtvorst. Voor dit speenkruidje (Ficaria verna) is deze periode het toppunt van een koude start. Hij kan niet wachten tot het voorjaar begint en hij kan gaan bloeien. Net als ik.

Foto en tekst: Tim van Leeuwen

Kerstgroet

2010-12-25T12:09:00.004+01:00

Deze periode wordt voornamelijk gebruikt door allerlei instellingen en forums om hun medewerkers en belangstellenden te bedanken voor hun inzet het afgelopen jaar en om te vragen daar het komend jaar mee door te gaan. Voor de VHL Natuur blog is dit niet anders. Dus bij deze namens de gehele VHL Natuur Crew en het bestuur van de studievereniging LaarX:

Een prettige kerst en een gelukkig en voorspoedig 2011

Dank voor jullie inzet en graag zien we van jullie het komend jaar ook weer de foto’s en verhalen over de leuke, spannende, ongewone en opmerkelijke dingen op het Landgoed Larenstein op de mail verschijnen.

De koude dagen voor kerst

2010-12-25T11:42:00.002+01:00

In alle kerstverhalen zijn het altijd de straatjochies die het moeilijk hebben. Dat komt natuurlijk gewoon door een slechte voorbereiding.
In de natuur is het allemaal veel beter geregeld. Sommige dieren zien de koude winterperiode al lang van te voren aankomen en kruipen weg onder een boomstronk om te genieten van een paar welverdiende maanden winterslaap. Weer andere dieren leggen een wintervoorraad aan en bouwen een warme schuilplaats voor de koude nachten. En dan zijn er nog de slimme dieren. Een goed voorbeeld hier van is deze Goudvink (Pyrrhula pyrruhla). Wordt het te koud in de bossen? Dan gaan we toch naar de stad! Daar wonen de slordige mensen die altijd wel wat voedsel laten slingeren of lekkere zaadbollen ophangen. Wie niet sterk is moet slim zijn.
Zo Oliver Twist en Kruimeltje jullie kunnen nog een hoop leren van de dieren!

Vogelpoten in de sneeuw

2010-12-12T13:41:00.003+01:00

De sneeuw is inmiddels weer enigsinds gesmolten maar om het af te leren hebben we voor jullie toch nog een klein sneeuw onderwerpje.
Sneeuw heeft naast het feit dat het erg koud is en je er leuk sneeuwballen van kunt maken ook de leuke eigenschap dat sporen er goed in blijven staan. De politie maakt hier al jaren lang dankbaar gebruik van, maar voor natuurbeheerders kan het ook heel nuttig zijn. Zo kunnen sporen verborgen levende diersoorten (als steenmarters) verraden. Door de sporen vervolgens te volgen kunnen schuilplaatsen ontdekt worden en kunnen deze eventueel effectiever beschermd worden. Ook helpen pootafdrukken bij het bepalen van gedragspatronen.
Helaas geen steenmarter afdrukken maar deze reigerpoten zijn ook leuk. We kunnen er van uitgaan dat het hier een blauwe reiger betreft omdat dit de enige reigersoort is die tot nu toe op het terrein is aangetroffen. Wil je meer weten over de vogels op het landgoed? Houd dan op de landgoed pagina van LaarX in de gaten. Hier verschijnt binnenkort de vogellijst van landgoed Larenstein!
Voor de spoorzoekers onder ons is het wachten op de volgende sneeuwbui. Wie weet wat we dan allemaal zullen ontdekken…

Lesgeven in de sneeuw

2010-12-03T16:38:00.003+01:00

Nee geen skiles natuurlijk! Maar heel toepasselijk een les winterkenmerken met besneeuwde omlijsting. Tijdens deze lessen winterkenmerken leren leerlingen van het Helicon en Hogeschool Van Hall Larenstein inheemse en uitheemse bomen en struiken herkennen in hun winterse verschijningsvorm.

De lessen geven de studenten niet alleen plantenkennis, ze leren de deelnemers ook dat het soms niet meevalt te functioneren in een winters klimaat en dat bij het plannen van werkzaamheden in deze periode dus rekening gehouden dient te worden met het weer. Iets om over na te denken tijdens deze winterse lessen……

Foto: Helen Tromper

Een deken voor een mammoet

2010-12-02T16:31:00.007+01:00

Mamoetblad wel te verstaan. Niet het wolharige gevaarte dat je zo vaak op schoolprenten afgeslacht ziet worden door hongerige oermensen in berenvel, maar een reuzerabarber afkomstig uit Brazilië en Chili. Dit mamoetblad (Gunnera manicata) komt van oorsprong voor in bergmoerassen in Brazilië en is in Nederland als tuinplant ingevoerd als versiering van vijvers. De plant is weliswaar bestand tegen temperaturen van -20 C ˚ maar wordt wel graag voor de winter toegedekt. Zoals te zien is word dit gedaan met behulp van bladafval dat in de omliggende demonstratietuin is verzameld. In tegenstelling tot zijn wolharige naamgenoot is deze plant dus alleen winterhard met wat bescherming.

Wintertaferelen

2010-12-02T15:51:00.003+01:00

Op een winterse dag omstreeks 1608 moet het vreeslijk gesneeuwd hebben. Rond deze tijd heeft de bekende Nederlandse schilder Hendrick Avercamp een van de meest Nederlandse taferelen die je je maar voor kunt stellen geschilderd. Mensen die warm ingepakt schaatsen over een bevroren sloot. Heren in pofbroeken die colf spelen en een koek en zopie tent aan de rand waar mensen warme erwtensoep kopen.
Dit schilderij is voor mij de ultieme weergave van ijspret in Nederland. Het mooie er aan is dat dit gebruik van de buitenruimte kennelijk tijdloos is. De enige verschillen die ik heb kunnen ontdekken tussen het schilderij en de huidige wereld zijn de kleding en de huizen. Tegenwoordig draagt geen mens meer pofbroeken maar geschaatst word er nog steeds.
Op het Landgoed is het jammer genoeg nog niet zo ver dat we kunnen schaatsen. De ijslaag heeft hier op het moment nauwelijks een dikte van 2 cm en is dus niet draagkrachtig genoeg voor de stevig gebouwde Larenstein studenten. Hoewel schaatsen er nog niet in zit is de omgeving buiten door de recente sneeuwval getransformeerd in een plaatje uit een of andere kerstfilm.
Geniet van het mooie sneeuwdek nu het nog kan want de verwachting is dat het binnenkort weer gaat dooien!

Een krans voor de EHS

2010-11-25T13:00:00.004+01:00

Als reactie op de huidige kabinetsplannen is vandaag een krans gelegd voor het graf van de ecologische hoofdstructuur.
Dit graf is neergelegd door een groep studenten tijdens het natuurfestival "samen voor natuur" waar mensen uit het groene werkveld en studenten de kans hebben kennis uit te wisselen en te netwerken. Op deze manier kunnen creatieve ideeën ontstaan waardoor oplossingen gevonden kunnen worden voor problemen zoals het verdwijnen van de EHS. Natuur in Nederland is een waardevol iets waarin geïnvesteerd moet worden om er voor te zorgen dat ook de toekomstige gebruikers van de buitenruimte er gebruik van kunnen maken. Natuur is niet alleen belangrijk voor dieren en planten, maar ook voor mensen. Een betere volksgezondheid door een mooie groene omgeving waarin kan worden gerecreeërd en een kwalitatief betere zorg voor ouderen door een natuurlijke omgeving in de buurt zijn slechts enkele voorbeelden van de indirecte maar zeer hoge waarde van de natuur in Nederland. De EHS zorgt voor de aaneensluiting van verschillende natuurgebieden en waarborgt daarmee de biodiversiteit en de robuustheid van het natuurlijk systeem in Nederland. Zonder deze EHS verdwijnen soorten uit Nederland en word de biodiversiteit in ons land dus bedreigd. Door de verlaging van de biodiversiteit worden natuurlijke systemen in Nederland kwetsbaarder. Het motto van het natuurfestival samen voor natuur is; Natuur voor mensen, mensen voor natuur. Zie het verdwijnen van de EHS in het licht van dit motto en trek je eigen conclusie.

Teken dan hier de petitie voor de natuur

Het VHL natuur team

Een heikel moment!

2010-11-17T11:45:00.002+01:00

In de natuur is het levens gevaarlijk om op een ondoordacht moment je pantser af te gooien. Dieren die moeten vervellen doen dit dan ook het liefst op een rustig moment op een beschutte plek. Sommige laten hun vervelling in een keer los (denk aan spinnen en slangen) terwijl andere dieren er voor kiezen in delen te vervellen. Zo ook deze pissebed.
Wij stoorde het dier terwijl hij bezig was het voorste gedeelte van zijn lichaam van zijn vervelling te ontdoen. Het witte gedeelte van het schild heeft al losgelaten en onder de oude vervelling is het nieuwe rugschild al zichtbaar. In twee delen vervellen heeft als nadeel dat je als pissebed twee maal kwetsbaar bent tijdens een vervellingproces omdat je met een half verveld hoofd of achterlichaam moeilijk weg kunt rennen. De poten vervellen namelijk ook mee en zijn tijdens het proces een stuk minder beweeglijk dan normaal.
Het voordeel is wel weer dat je de energie die nodig is voor het aanmaken van een nieuw pantser in twee etappes kunt verzamelen. Ook duurt in twee delen vervellen minder lang dan één hele grote vervelling en is het vaak makkelijker voor het dier. Toch blijft een vervelling een heikel moment!

Het Landgoed Winterklaar

2010-11-17T11:14:00.003+01:00

Voor het voortbestaan van de verschillende vegetaties op Landgoed Larenstein is onderhoud van cruciaal belang. Bij dit onderhoud hoort natuurlijk ook het “winterklaar”maken van de tuin. Maar met 17 Ha aan Landgoed komt er wel wat meer bij kijken dan alleen wat harken en schoffelen!
Winterklaar maken houd hier vooral in; maaien, maaien en nog eens maaien. Het maaien gebeurt voor het grootste gedeelte met behulp van een trekkertje. Waar dit niet kan moeten de stoere tuinmannen met de bosmaaier aan de slag. Het gemaaide gras word vervolgens met de hand opgeladen en afgevoerd naar een van de composthopen op het terrein waar het een prima overwinteringplaats bied voor amfibieën, kleine zoogdieren en insecten. Het bladafval uit de demonstratietuin word op andere hopen gecomposteerd dan het gras uit de graslandjes. Dit word gedaan om te voorkomen dat exoten uit het T&L gedeelte van de tuin bijzondere soorten uit de heemtuin verdringen.
Dit maaien en afvoeren zorgt er voor dat de biomassa die de graslanden en rietlanden in het groeiseizoen hebben opgebouwd word verwijderd. Zo blijven de graslanden arm en kan zich geen strooisellaag vormen die bijzondere planten kan verdrukken of invloed kan hebben op de kwaliteit van het grondwater. Wel een beetje jammer van alle mooie blaadjes natuurlijk…….

Holle knots

2010-11-11T13:03:00.003+01:00

In het Vijverbos is het de laatste weken iedere keer weer raak. Als paddenstoelenliefhebber kun je je geluk niet op, zo veel nieuwe soorten, en het aanbod verschilt per dag! Inmiddels word er hard gewerkt aan een complete lijst met paddenstoelen van het landgoed zoals die ook al bestaat voor de planten en mossen, en tijdens de zoektochten kom je steeds weer nieuwe dingen tegen. Zo vond André voor ons deze Pijpknotszwam (Macrotyphula fistulosa). De paddenstoel is met zijn zeker 10 cm lengte toch niet heel klein, maar zo goed gecamoufleerd dat zij totaal niet opvalt vanaf het pad.
De Pijpknotszwam dankt zijn naam aan het feit dat zijn vruchtlichaam volledig hol is. Ze word gevonden in loofbossen op onder en bovengronds dood hout, en is in Nederland vrij algemeen.

Als ze me missen, dan ben ik...

2010-11-09T16:17:00.002+01:00

Vissen! Op Landgoed Larenstein komt onder andere de snoek voor. Deze torpedovormige roofvis Komt voor op verschillende plekken op het landgoed maar is hier niet van nature aanwezig. Helaas is deze uitzetactie niet door de school gepland maar door iemand die graag snoeken op het terrein ziet. Dit heeft als gevolg dat we te veel snoeken op een beperkt oppervlak hebben. De snoeken concurreren hard met elkaar en dat is ook aan sommige dieren te zien, deze snoek had een flinke wond aan de flank. Mark Kleyheeg, hier op de foto probeert de aantallen snoeken naar een wat gezonder getal te brengen door de dieren te vangen en in presikhaaf uit te zetten. Hier is veel meer ruimte en kan deze snoek wel een territorium hebben zonder te worden beschadigd.

Open dag Mega-blog!

2010-11-06T10:56:00.004+01:00

Tijdens de open dag van Hogeschool Van Hall Larenstein komen er gemiddeld zo'n 400 bezoekers. Een groot deel daarvan gaat mee met de rondleiding over het landgoed of nemen zelf een kijkje. Dan is er natuurlijk van alles te zien! Bijna iedereen heeft wel een camera of een telefoon met camera en kan zo een foto maken. Die foto's kunnen ze naar ons opsturen en plaatsen wij hieronder!

Een bijzonder duo

2010-11-02T16:18:00.010+01:00

Zo af en toe vinden wij als blogredactie een soort die wij absoluut niet kennen. Gelukkig weet Andre Hertog dan vaak meteen over welke soort we praten en kunnen wij er weer een blogje over schrijven. Totdat we een zwart knotsvormig paddenstoeltjes tegenkwamen. Na een zoektocht van Andre bleek dit de Zwarte truffelknotszwam (Cordyceps ophioglossoides) te zijn. Je kan deze paddenstoel onderscheiden van Ruige aardtongen (Trichoglossum hirsutum) door zijn geelachtige wortel. Het leuke van deze paddenstoel is dat ze parasiteert. Zijn familielid de Rupsendoder (Cordyceps militaris) parasiteert op rupsen en poppen, de Zwarte truffelknotszwam parasiteert op truffels.Dat betekende dus dat er onder deze zwammen truffels verborgen moesten zitten. Om dit te onderzoeken hebben we de schop in de grond gestoken en ja hoor, een truffel. Deze truffel bleek de Stekelige hertentruffel (Elaphomyces muricatus) te zijn. Deze truffel komt voor op de wortels van beukenbomen, en dat klopt goed met de plek waar wij hem vonden. Je herkent de Stekelige hertentruffel aan zijn met stekeltjes bezette schilletje. Ze zijn echter moeilijk te vinden omdat ze onder de grond leven.
Op de bovenste foto is de Zwarte truffelknotszwam afgebeeld, de onderste foto is de Stekelige hertentruffel die we er onder vonden.

Tekst: Robin Kraaij

Foto in situ: Jorrit Geerlinks

Overige Foto's: Robin Kraaij

Determinatie: Andre Hertog

De vliegenzwam

2010-11-01T21:29:00.004+01:00

Iedereen is ooit jong geweest, en de allereerste paddenstoel waar je van hoorde was ongetwijfeld de paddenstoel rood met witte stippen, waar een kabouter op zat te wippen. Dit was de vliegenzwam (Amanita muscaria). Ook deze erg bekende paddenstoel is veelvuldig te vinden op het landgoed. De vliegenzwam is vooral te vinden in berkenopstanden maar ook in beukenbossen loop je kans deze mooie paddenstoel tegen het lijf te lopen. De paddenstoel is giftig, vroeger gebruikte men de vliegenzwam om in contact te komen met de geestenwereld (lees: bad trip). Tegenwoordig wordt hij vooral gebruikt om te verdoven en tegen hersenziekten. Neem echter nooit te veel, bij grote dosis is de vliegenzwam dodelijk.

Foto: Helen Tromper
Tekst: Robin Kraaij

Pseudoschorpioen gevonden

2010-11-01T21:06:00.005+01:00

Op Landgoed Larenstein kun je veel rare dieren vinden zoals eerder de Drommedarisluis. Ook dit keer vonden we weer een speciale diersoort. Dit monster is een Pseudoschorpioen (Pseudoscorpiones), hij is wel 3 millimeter groot en daarmee zit hij nog boven de gemiddelde lengte van zijn familie. De grootste soort uit deze familie wordt net geen centimeter lang. Pseudoschorpioenen hebben net als echte schorpioenen 2 scharen, maar aan deze scharen zijn gifklieren gekoppeld. Dit zorgt ervoor dat prooi verlamd wordt en daarna door het gif van binnen wordt verteerd. Dit soepje wordt vervolgens weer opgegeten door de Pseudoschorpioen. Omdat de gifklieren al in de scharen zitten, is er geen staart nodig en hebben deze kleine beestjes een stomp achterste. Een Pseudoschorpioen die wil reizen gebruikt een groot insect, hij grijpt zich met zijn scharen vast aan dit dier en wacht af tot het weg vliegt of loopt. Zo kun je je ook als klein diertje snel verspreiden over een groot gebied! Wil je ook bewegende beelden van de Pseudoschorpioen zien, klik dan hier.

Foto en Filmpje: Joline Middelberg

Tekst: Robin Kraaij

Spitskopje gesnapt

2010-10-27T15:11:00.005+02:00

Deze sprinkhaan heb je vast wel een keer gehoord maar waarschijnlijk nog nooit zo goed gezien. Dit is het zuidelijk spitskopje( Conocephalus discolor). Deze sprinkhaan is in Nederland zeldzaam en komt voor in natte vegetaties en kruidenrijke bermen. Zoals de nam al suggereert kan het zuidelijk spitkopje vooral gevonden worden in de zuidelijke delen van Nederland. De sprinkhaan is echter bezig aan een opmars naar het noorden en word tegenwoordig soms zelfs aangetroffen ter hoogte van Utrecht. Op het filmpje is goed te zien dat het zuidelijk spitskopje zijn geluid maakt door met zijn vleugels over zijn lichaam heen en weer te bewegen. Het groepje van de sprinkhaan is soortspecifiek en word gebruikt om sprinkhanen van een ander geslacht aan te trekken. Omdat dit groepje kenmerkend is voor een bepaalde sprinkhanen soort kun je het gebruiken om de sprinkhanen op naam te brengen net als dit met vogels kan.

Herontdekking

2010-10-27T14:15:00.004+02:00

Op ontdekkingstocht door de natuur kom je soms oog in oog te staan met de meest bijzondere dieren in veel verschillende verschijningsvormen. Een van die spannende dieren die je op Landgoed Larenstein regelmatig tegenkomt is de bruine kikker (Rana temporaria).
De eerste blog die ooit geschreven is voor VHL Natuur ging over deze diersoort. We waren toen geweldig opgewonden omdat we een zeldzame albino variant hadden gevonden. Het betrof hier een juveniel exemplaar van ongeveer een jaar oud wat het geheel nog bijzonderder maakte omdat de meeste albino kikkers te veel opvallen en niet langer leven dan een aantal maanden.
Onze verbazing was dan ook zeer groot toen we een aantal dagen geleden tijdens een wandeling weer een albino kikker tegen kwamen! Dit keer echter geen juveniel exemplaar maar een gezond volwassen mannetje!
Als je zo iets bijzonders twee keer achter elkaar ontdekt ga je je toch afvragen of het hier twee keer de zelfde kikker betreft of niet. Of het echt het zelfde dier is zal moeilijk vast te stellen zijn. Maar met een dergelijk zeldzame verschijningsvorm is de kans wel groot dat het hier om een herontdekking gaat.

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Joline Middelberg

Een bijzonder herfstboeket

2010-10-27T12:02:00.003+02:00

Mogelijk is het de trouwe lezers van deze blog opgevallen. De herfst is de tijd van de paddenstoelen! We proberen niet alleen maar over paddenstoelen te schrijven maar soms kom je taferelen tegen die zo bijzonder zijn dat je er wel over moet schrijven. Zo ook deze foto gemaakt door onze tuinchef Alfons van Bussel.
Het is een foto van het zaagvlak van een beukenstomp in het vijverbos. Op de stomp zijn diverse paddenstoelen op te zien: gewoon elfenbankje (Trametes versicolor), ruig elfenbankje (Trametes hirsuta), fopelfenbankje (Lenzites betulinus), en wie goed zoekt vindt ook nog paarse knoopzwam (Ascocoryne sarcoides) en geweizwam (Xylaria hypoxylon). Samen de afgevallen bladeren zondermeer een fraai herfsttafereeltje ook omdat zo veel verschillende paddenstoelen zo dicht op elkaar vinden is redelijk uniek is. Dit geeft maar weer eens aan hoe uniek en soortenrijk Landgoed Larenstein wel niet is!

Foto: Alfons van Bussel
Tekst: Tim van Leeuwen en André Hertog

Parasitaire vlaggen

2010-10-27T11:41:00.005+02:00

Als je langs een elzenboom loopt maak je kans een zeldzame paddenstoel tegen te komen die ongeveer op ooghoogte hangt.
De bruine snottebel op deze foto is een elzenvlag (Taphrina amentorum) en behoort tot de familie van de zakjeszwammen (Ascomicetes) tot deze grote familie behoort ook de eerder op deze blog verschenen grote oranje bekerzwam (Aleuria aurantia) en het beruchte parasitaire zwammetje echt moederkoren (Claviceps purpurea). Er komen in Nederland ongeveer 22 soorten Taphrina voor waarvan er 12 zeldzaam zijn. Alle schimmels uit deze genus zijn parasitair op bomen. Voorbeelden hiervan zijn de berkenheksenbezem (Taphrina betulina) en het narrentasje (Taphrina pruni ).
De elzenvlag is niet altijd deze vies bruine kleur. Aan het begin is het vruchtlichaam groen van kleur net als de jonge elzenprop. Naarmate de zwam rijpt word de kleur roder tot er een vuur rode tong uit de elzenprop steekt! De rijpe exemplaren zijn bruin van kleur net als de rijpe elzenproppen.

Sierlijk waterleven

2010-10-26T16:25:00.005+02:00

Als je aan interessant waterleven denkt zullen er waarschijnlijk beelden van spectaculaire koraalriffen en grote scholen gekleurde vissen door je gedachten zweven. Maar ook op het eerste gezicht minder interessante onderwaterorganismen kunnen bij nader inzien fascinerende geheimen prijs geven. Een dergelijke groep zijn de sieralgen (desmidiaceeën). Deze eencellige micro-organismen zijn de reuzen onder de eencelligen met enkele van de grotere exemplaren die een lengte kunnen bereiken van rond 1000 µm (1 millimeter). De kleine algen dienen als voedsel voor de "grote grazers" (amoebe, roeipootkreeftjes en watervlooien) die met miljoenen rond krioelen in onze zoete stilstaande wateren. Naast een heerlijk snackje voor een van de kleine kreeftjes zijn sieralgen ook heel nuttig voor natuurbeschermers. Sieralgen kunnen je veel vertellen over de kwaliteit van wateren en kunnen dus een belangrijke sleutel zijn in het bepalen van de kwaliteit van de natte ecosystemen in een natuurgebied. Dit is ook gedaan voor de grote heemtuinvijver op dit Landgoed. Hier is tijdens de reünie van de NJN op 18-09-2010 een watermonster genomen en geanalyseerd. De algemene indruk van de analyse wijst in de richting van een mesotroof/ zwak zuur milieu. Verder krijgt de heemtuinvijver natuurwaarde 6 (systematiek van Coesel). Tussen de 25 verschillende soorten die tijdens deze snelle analyse zijn gevonden zaten twee bijzondere gevallen. De eerste bijzonderheid bedraagt een sieralg met de naam Actinotaenium inconspicuum. Deze sieralg is in Nederland vrij zeldzaam en er kan dus gesteld worden dat ook op het gebied van sieralgen Landgoed Larenstein een pareltje is. Wat de vijver alleen maar bijzonderder maakt is de ontdekking van Staurastrum bohlinianum (foto). Volgens de Nederlandse expert op het gebied van sieralgen, Koos Meesters, die de inventarisatie uitvoerde is dit slechts de tweede keer dat deze soort in Nederland is waargenomen! Een bijzondere vondst dus.
Denk dus volgende keer bij het sierlijke waterleven niet alleen aan macroflora en fauna maar ook aan microflora en fauna. En kijk vooral ook op desmids.nl om alles te weten te komen over sieralgen en Nederlands sieralgen onderzoek.

Tekst Tim van Leeuwen foto's met dank aan Koos Meester

Kleverig zijde

2010-10-18T13:09:00.005+02:00

Als vlieg ben je je leven niet zeker op dit landgoed. Niet alleen studenten en kantine personeel hebben een hekel aan je, je loopt ook nog eens de kans te worden verorbert door een van de vele spinnen die buiten op het Landgoed wonen.
Deze sluipmoordenaars komen in alle soorten en maten voor op Landgoed Larenstein en het is fascinerend om te ontdekken hoeveel verschillende moordtechnieken spinnen in de loop van de evolutie hebben ontwikkeld.
Allereerst zijn daar de meesteressen van het kleverige zijde. Met behulp van hun spintepels produceren deze spinnen een zeer sterk en zeer kleverig vangnet. De draden van dit net bestaan uit eiwitten die al vloeistof uit de spintepel komen en vervolgens veranderen in een zeer sterke draad. Voor het maken van een web zijn verschillende soorten draden nodig. De spin produceert deze draden met behulp van verschillende spintepels. Het mooiste voorbeeld van een degelijke spin is deze wespspin (Argiope bruennichi)die je in Nederland vooral vind op de iets nattere terreinen. Op Landgoed Larenstein kun je deze spin tegen komen op en langs de blauwgraslandjes.

Vogeltrek over het Landgoed

2010-10-18T13:04:00.002+02:00

Het moge wel duidelijk zijn dat de herfst weer is begonnen. Bladeren vallen weer van de bomen en kastanjes en vlierbessen beginnen te rijpen. Ook aan je thermometer is afgelezen dat de herfst in aantocht is. De eerste nachtvorst is al geweest, tijd om je warmer aan te kleden dus. Of om weg te trekken, zoals deze ganzen doen. Op zich niet echt opmerkelijk want ganzen doen dit ieder jaar, maar dit jaar is de ganzentrek vroeger van start gegaan dan ooit! Dat de vogeltrek dit jaar vroeger is begonnen dan ooit komt waarschijnlijk door een combinatie van een aantal meteorologische factoren. Een combinatie van fikse nachtvorst in de broedgebieden en een gunstige wind zouden mogelijke veroorzakers kunnen zijn van de extreem vroege vogeltrek, maar naar de precieze oorzaak blijft het gissen. Wat de oorzaak ook mag zijn, het levert in ieder geval mooie plaatjes op van grote groepen ganzen die over het landgoed vliegen. Wil je meer weten over vogels en vogeltrek? Kijk eens op de site van SOVON

Atalanta

2010-10-05T13:29:00.003+02:00

Er zijn een paar vlindersoorten die je hopelijk al meekrijgt in je jeugd. De dagpauwoog bijvoorbeeld, de citroenvlinder, blauwtjes, de kleine vos, misschien een koninginnenpage en zeer waarschijnlijk de atalanta. Deze laatste wordt ook wel de admiraalvlinder genoemd en komt veel voor in ons land. Maar het blijft niet bij Nederland en dat maakt hem bijzonder. Vrijwel heel Europa kan van deze fladderaar genieten, het is namelijk een trekvlinder. Hij overwintert in Zuid-Europa en trekt in het voorjaar weer naar het noorden. Soms zelf over de Pyreneeën! Zelfs tot in Azië en Noord-Amerika is deze vlinder te vinden.
Op de foto is de atalanta te zien terwijl hij geniet van een slokje Verbena. Een plant die voor ons bijzonder bitter smaakt. Deze plant is op dit moment vooral in vele tuinen te bewonderen. Ook hier op het Larensteinse landgoed, waar de foto gemaakt is door Roel de Greeff, is de plant veel te vinden.

Foto: Atalanta, door Roel de Greeff, 30-10-2010

Nieuwe peilbuis bij de beeldmerktoren

2010-09-27T21:17:00.003+02:00

Aan de voet van de beeldmerktoren is door een aantal studenten een tweetal nieuwe peilbuizen geplaatst. De twee peilbuizen staan op 5,90m en 1,70m beneden maaiveld en geven op die diepte informatie over stijghoogte (waterstand in de peilbuis) en de waterkwaliteit. Met behulp van dergelijke peilbuizen die verspreid liggen over het gehele landgoed kunnen we meer te weten komen over de waterstand onder verschillende delen van het terrein. Is je interesse gewekt door dit verhaal en wil je meer weten over het plaatsen van een peilbuis? Kijk dan op de site van het SIKB.

Stinkzwammen op het landgoed

2010-09-27T21:08:00.001+02:00

Soms kom je in de natuur gewoon hele vieze dingen tegen! Zo ook deze kleine stinkzwam (Mutinus caninus). Hij ziet er niet alleen uit als een geslachtsorgaan dat tot ontbinding is overgegaan, het ruikt ook nog zo! deze paddenstoel stinkt naar rottend vlees om zo veel mogelijk vliegen aan te trekken die zorgen voor de verspreiding van zijn sporen. Deze sporen zorgen er voor dat zich zwamdraden vormen waaruit uiteindelijk een zogenaamd duivelsei ontstaat waaruit uiteindelijk weer een heerlijk ruikende stinkzwam tevoorschijn komt.

Velpse zonaanbidders

2010-09-07T20:52:00.003+02:00

De vuurwants (Pyrrhocoris apterus) komt ontzettend veel voor in Velp, helaas wel bijna allemaal buiten Landgoed Larenstein. Dat de vuurwants zo succesvol is komt door de gemeente. Men heeft vele lindes geplant en de vuurwants zuigt de zaden van deze lindes leeg. De vuurwants houdt van warmte en dit is goed te merken op zonnig dagen. de wantsen zonnen in grote plakkaten op muren, stammen en stoeptegels. Wil je zelf de vuurwantsen zien? zoek dan tussen bushalte Nordlaan en Van Hall Larenstein, en op de lindes langs de kerkallee.

Heksenboter

2010-09-07T20:18:00.003+02:00

Op het terrein komen veel verschillende paddenstoelen voor. Naast alle soorten paddenstoelen komen er ook nog slijmzwammen voor. Slijmzwammen zijn geen echte paddenstoelen. De slijmzwam ontstaat uit sporen, maar in plaats van zwamdraad, ontstaan er bewegende cellen. Als de zwam nog niet rijp is, kan de slijmzwam dus nog voortbewegen. Zodra er sporen gevormd worden, valt de slijmzwam stil en beweegt niet meer. Een rijpe slijmzwam is niet meer slijmerig, maar vormt bolletjes met sporen.
De heksenboter (Fuligo septica) op de foto is aan het rijpen en bewoog dus gelukkig niet voor de foto.
Voor de mensen die bang zijn te worden besprongen door een slijmzwam, het bewegen gaat zeer langzaam, bijna niet zichtbaar. Geen zorgen dus!

De foto van de heksenboter is gemaakt door Jan van Gelderen. Bedankt hiervoor!

De gewone of spaanse wegslak?

2010-09-07T20:03:00.007+02:00

Zo af en toe kom je een dier tegen op het landgoed dat zich niet zomaar laat determineren. Zo ook deze naaktslak. De gewone wegslak en de spaanse wegslak lijken namelijk zo op elkaar dat anatomisch onderzoek nodig is. In verband met het welzijn van het dier en de slijmerigheid van deze operatie zullen we nooit uitvinden welke van de twee slakken op de foto staat. Naaktslakken hebben geen huisje zoals de huisjesslakken. Gelukkig kunnen de dieren zich wel enigszins beschermen door hun kopje onder hun mantel(het flapje achter de kop) te verstoppen. Ook zal een slak die wordt aangevallen ontzettend veel plakkerig slijm afscheiden. Wel naakt, maar niet weerloos dus

Storm op het landgoed

2010-09-07T19:45:00.004+02:00

De zomer is nog niet eens voorbij en toch is het al weer zo ver, de eerste najaarsstorm sloeg vorige week al weer toe. Dit zorgde ervoor dat de kennismakingsweek die toen in volle gang was een redelijk nat uiteinde kreeg. Op donderdag viel in 3 uur tijd het maandgemiddelde aan neerslag! Tijdens laarpop veranderde de fietsenstalling dan ook gedeeltelijk in een zwembad en op een groot deel van de parkeerplaats kon men prima waterfietsen stallen!

Ook de invloed van stormen op de natuur is goed te zien op het landgoed. Een grote beuk aan de rand van de bosvijver is om gevallen. Als dit in een dicht beukenbos op de Veluwe gebeurd zou zijn zou de boom een flink gat in het kronendak hebben achtergelaten. Een dergelijk gat is een kraamkamer voor jonge bomen, ze vinden er alles wat ze nodig hebben. Door de vertering van het dode hout komen er veel voedingsstoffen vrij waar de kiemplantjes dankbaar gebruik van maken. Door het gat in het kronendak komen licht en water makkelijker op de bosbodem waardoor de vegetatie als een raket omhoog schiet. Een calamiteit (als deze storm) creëert dus vaak nieuwe kansen!

Een bij-zonder volk

2010-08-23T16:20:00.003+02:00

Op Landgoed Larenstein leven verschillende bijenvolken. Zij zorgen voor de bestuiving van de vele planten op het landgoed. Helaas bestaat er geen Larenstein honing, dit omdat de bijen hun eigen honing mogen houden. Doordat de bijen hun honing mogen houden is er minder kans dat ze dood gaan aan allerlei ziekten. Wees niet bang als je eens langs de bijenkorven loopt, de bijen zijn erg rustig en zullen alleen aanvallen als je veel te dicht bij komt of de bijen aanvalt.

Robin Kraaij

Hooimijt op het landgoed

2010-08-19T20:41:00.004+02:00

Als een boer uit de late bronstijd tegenwoordig bij ons op het landgoed zou kunnen kijken zou hij veel dingen vreemd vinden. Als hij langs het graanveld zou lopen zou hij echter vormen in het landschap zien die hij zou herkennen. Hooimijten.
Deze vorm van opslag voorkomt hooibroei en gaat rotting tegen. Deze hooimijten werden vroeger gemaakt door het hooi na het drogen simpelweg op te hopen rond een paal die in de grond werd gestoken om te voorkomen dat het hooi weg zou waaien. Later kreeg deze ene paal gezelschap van nog drie andere palen en een dak. Zo bleef het hooi beter droog. Zo ontstonden de paalschuren die we tegenwoordig nog vaak in het agrarische landschap tegenkomen. De hooimijten op het landgoed zijn kleinere versies van de simpelste variant hooibergen.
Wil je meer informatie over hooibergen en hun historie kijk dan op www.hooiberg.info

Tim van Leeuwen

Eerste excursie LaarX in Limburg

2010-07-09T11:47:00.014+02:00

2 juni, Maastricht, 10:00, 25 graden. Een groep Larensteinstudenten staat op het station van Maastricht. Maar wat doen ze op een vrijdag, vlak voor de vakantie in Maastricht? Het antwoord is simpel, ze komen voor de allereerste excursie van LaarX. De nieuwe studievereniging van Van Hall Larenstein Velp. De excursie zal gaan over de stadsnatuur en “wilde”natuur rondom Maastricht. Om half 11 kan de groep eindelijk vertrekken nadat het senior lid van LaarX ook is aangekomen. We vertrekken naar het eerste excursiepunt, de warme bakker. Nadat hier de nodige eten voor de dag was ingeslagen gaat de tocht verder naar de hoge fronten.
De hoge fronten is een oud verdedigingwerk dat nu wordt beheerd door het Centrum voor Natuur en Milieu Educatie(CNME). Het verdedigingswerk is een bijzonder stuk natuur geworden met een uitgebreide flora en fauna. Al na ongeveer 10 meter werd de eerste muurhagedis gespot. Gelukkig bleef deze ook nog lang genoeg zitten om iedereen dit mooie diertje te laten zien. Er zijn er daarna nog 5 gespot! In de hoge fronten werden nog veel plantensoorten en diersoorten bekeken. Het was inmiddels rond half 12, en de temperatuur was rond de 30 graden. Na een korte pauze werd vertrokken naar de lage fronten. Dit lijkt op de hoge fronten, maar dan lager. Ook hier waren weer veel mooie planten te vinden. Waar het pad in de lage fronten leek op te houden was een tunneltje van net een meter hoog en kon toch nog diep gebukt worden verder gelopen en verscheen de volgende hindernis. Een verticale muur waar het enige houvast enkele loszittende steentjes waren. Toch moest hier opgeklommen worden om het volgende excursiepunt te bereiken. Gelukkig vielen er tijdens deze klimpartij geen gewonden en kwam iedereen aan op het volgende excursiepunt. Een oud spoorwegenplacement. Dit emplacement is totaal overgroeid met vegetatie zoals Slangenkruid, rapunzelklokje en wondklaver. Ook vonden we onder een spoorbiels een hazelworm. Dit is de enige pootloze hagedissoort van Nederland.
Inmiddels was het half 1, 35 graden, het was duidelijk tijd om even terug te gaan naar het station om nieuw drinken te halen en gezellig met zijn allen wat te drinken op een terrasje.

Na enigszins te zijn afgekoeld kwam de bus naar het Savelsbos meteen voorrijden. Eenmaal in het Savelsbos aangekomen was het tijd voor lunch in een mergelgrot, lekker koel en nog sfeervol ook! We vroegen ons wel af waarom er constant een vogeltje bij ons in de grot zat. Uiteindelijk vonden we een klein vogelnestje met 4 jongen, vandaar dus. We hebben dit nestje maar snel met rust gelaten en zijn het bos ingetrokken. Ook hier werden weer veel Leuke plantensoorten gevonden, zoals eenbes, daslook, lelietje der dalen, stinkend nieskruid en fraai duizendguldenkruid. Ook werden erg veel dazen gevonden, deze fijne vrienden hadden het op het bloed van de hele groep voorzien, gelukkig waren wij snel met deze dieren verjagen en zijn grote bloedverliezen achterwege gebleven. Ook hebben we als echte sterke bosbouwers nog even overgegooid met een enorm blok hout. Je moet natuurlijk in conditie blijven met die warmte!
Bij een oude mergelwand waar vroeger huisjes in zaten(arme mensen leefden in mergelgrotten), vonden we een geocache, dit is een punt waar je een gps tocht naartoe kan maken. Hier werd ook een groepsfoto gemaakt en terug bij de bushalte stopte natuurlijk precies de bus toen wij aankwamen. In Maastricht aangekomen was het doodstil, want Nederland speelde tegen Brazilië, toen wij in Maastricht aankwamen was de stemming niet zo goed, want Nederland stond achter. Toen we echter op het Vrijthof wat besloten te gaan eten, zagen we op het grote scherm Nederland de gelijkmaker maken! om vervolgens nogmaals te scoren, onder het genot van een pizza en een welverdiend glas bier hebben we Nederland uiteindelijk zien winnen. Rond 7 uur was de eerste excursie van LaarX dan ten einde. We hebben meteen het record gezet voor warmste excursie ooit(hopen we), meest voetballige excursie ooit en meeste liters water verbruikt op 1 excursie ooit(hopen we ook)
Maar vooral was het een heel geslaagde excursie waar iedereen van heeft genoten en waar ook heel wat is geleerd! Op naar de volgende excursies!

R.I.P. Fluwijn

2010-06-14T12:30:00.001+02:00

Onze Larensteinse steenmarter (Martes foina-Larensteinensis) is niet meer. Aangereden door een dame die nog even omkeerde om te kijken of zij een kat had aangereden. Zij reed weer door. Het ging immers ‘maar’ om een marter. Dat dit een beschermde diersoort is, die gelukkig weer zijn opmars beleeft in ons land, had ze waarschijnlijk niet in de gaten. Het wat oudere dier lag er maar wat sneu bij. Na jarenlang koningschap over ons landgoed is het gedaan. Hij leefde met veel plezier op het landgoed, zijn territorium. Steenmarters (ook wel fluwijnen) hebben in hun territorium vaak meerdere slaapplaatsen. In de zomer zijn dat vooral takkenhopen en boomholten e.d. Het beheer van landgoed Larenstein is hier ook op aangepast. In de winter en de wat koudere periodes zijn vooral gebouwen met loze ruimten goede slaapplekken. Goed toegankelijke gebouwen, zoals scholen, zijn favoriet. Hij woonde inderdaad in onze school, in de kapel welteverstaan. Hier kon de steenmarter wel eens voor overlast zorgen. Zijn latrine stonk flink, niet te spreken over de geur van de dode dieren die hij nogal eens meenam. Toch was hij ook geliefd. Zo liepen er af en toe studenten en docenten in de oude mediatheek om rondsnuivend tegen elkaar te grinniken: ‘ja ja, dat is duídelijk een steenmarter!’. Het nachtdier is niet vaak gezien. Eenmaal werd hij gespot terwijl hij achter een eekhoorn aanging in de schooltuin. Een andere keer spookte hij in de kelder van de kapel. De laatste keer lag hij helaas levenloos naast het hek bij de kapel. Nooit meer zijn sporen in de sneeuw. Nooit meer stinken in de oudbouw. Hoewel.. het schijnt dat er meerdere fluwijnen op ons terrein leven! Wordt vervolgd?

Annemiek Slootweg

Een rondje door de tuin

2010-05-22T21:24:00.006+02:00

Dat wij als beheerders van deze blog het landgoed waardevol vinden mag wel duidelijk zijn. Maar het behoud van Landgoed Larenstein leeft ook onder de andere studenten. Dat blijkt wel uit deze inzending van Dennis van Hooren!

Ik heb vandaag even een wandeling gemaakt door de tuin. Gedeeltelijk in de vorm van een rondleiding om de nieuwe planten te leren, maar ook omdat het zo'n lekker weer was en de tuin er echt schitterend bij ligt. Mooie uitzichten over schitterende bloemen velden op de hooilanden maar ook voor de deur van Larenstein. Zonde als toekomstige studenten het zonder deze tuin zouden moeten doen. Niet omdat het zo'n mooie tuin is, maar vooral omdat we door de tuin veel beter kunnen leren en kunnen zien wat de leraren nou eigenlijk bedoelen wanneer ze praten over plantengemeenschappen en vegetatiestructuren. Dat zou heel wat moeilijker zijn vanuit een school die op een campus ligt waar alleen maar engels raaigras groeit. Ik hoop dat toekomstige studenten ook zo zullen genieten van deze tuin.

Nico Schavemaker & Dennis van Hooren

Eekhoorn

2010-05-03T20:03:00.007+02:00

Een lange borstelige pluimstaart, de bruin/rode vacht en de elegante manier van voortbewegen. Iedereen kent deze soort wel! De rode/gewone eekhoorn (Sciurus vulgaris) is de in Europa meest voorkomende eekhoorn. Het is een omnivoor die zich voedt met noten, zaden, knoppen, stukken boomschors, paddestoelen, eieren en soms zelfs jonge vogeltjes. Eekhoorns houden geen winterslaap, maar blijven op slechte dagen in hun nest. Om vijanden te ontlopen rennen ze spiraalsgewijs omhoog tegen een boom. Rik Hogeling wist deze eekhoorn bijzonder mooi te fotograferen op het landgoed. Hieronder nog een paar van zijn foto's!

Nico Schavemaker (Foto's Rik Hogeling)

Oranjetipjes volop actief

2010-05-01T22:50:00.003+02:00

In het voorjaar zijn in de buurt van pinksterbloem en look zonder look vaak oranjetipjes te vinden. De vlindertjes hebben duidelijk verschillende mannetjes en vrouwtjes. De mannetjes hebben prachtige oranje tipjes aan de vleugels. De vrouwtjes hebben deze niet maar zijn goed te herkennen aan de geel geaderde achtervleugels. Eitjes worden gelegd op pinksterbloem of look zonder look. Als er meer dan 1 eitje op een plant zit, zal 1 rups de rest van de eitjes en rupsen opeten, hiermee voorkomt het rupsje dat er te weinig voedsel is om op te groeien. Deze prachtige (nog net niet) paringsfoto is gemaakt door Tamar Braaksma.

Tamar Braaksma

Robin Kraaij

17 mei: Duurzaamheid is van iedereen tour!

2010-05-01T22:40:00.004+02:00

Op 17 mei is Hogeschool van Hall Larenstein het decor van de "Duurzaamheid is van iedereen"tour! Dit is een evenement dat helemaal in het teken staat van duurzaamheid. Deze middag wordt bijgewoond door oud minister Jacqueline Cramer en Directeur Peter Badoux. Wil je te weten komen wat er op Van Hall Larenstein en de regio aan duurzaamheid wordt gedaan? Of wil je jouw mening over duurzaamheid laten horen? Kom dan om 14:45 naar de aula.

De foto hiernaast laat 1 van de duurzame voorzieningen op het landgoed zien. Deze regengootdraak zorgt ervoor dat regenwater niet in het riool verdwijnt, maar wordt gebruikt voor de watervoorziening van het landgoed. De regengootdraak is ook nuttig om paraplu's te testen. Deze foto is mede mogelijk gemaakt door Renee van Wanrooij en een paraplu!

Robin Kraaij

Het monstermadeliefje

2010-04-27T10:51:00.002+02:00

Landgoed Larenstein is ondergedompeld in de lente! Frisgroene bladeren en kleurrijke vroege bloeiers laten zich graag weer zien. Het sprankelende water krioelt van de kikker- en paddenvisjes. Jonge vogels, vers uit het ei, tetteren hun toekomst tegemoet. Hun ouders vliegen af en aan om ze van veelpotig voedsel te voorzien. Jawel, de insecten zijn weer volop aanwezig! Zo ook de sleedoornpage en de dagpauwoog. Tussen deze schitterende ontluikende natuur heeft zich een lelijkerd verstopt; het monstermadeliefje! Het monstermadeliefje lijkt een Siamese drieling. Deze vreemde plantgroei wordt faciatie genoemd. Het is een mutatie in de cellen, welke kan zijn ontstaan door een bacteriële infectie, chemische middelen, erfelijkheid of door insecten. Deze fascinerende mutatievorm is een zeldzaamheid, maar komt voor bij veel verschillende plantensoorten. Onder andere bij Acer, Salix, Primula, Prunus en veel Cactaceae. Het monster laat zich bewonderen op de dijk ten noordoosten van de school.

Annemiek Slootweg

Dagpauwoog op de zomerklokjes

2010-04-19T11:35:00.002+02:00

Bij het bezoeken van de zomerklokjes op de natte graslandjes viel ineens tussen deze prachtige bloemen een rode vlek op. Deze vlek bleek een dagpauwoog te zijn. De dagpauwoog vliegt al vroeg in het jaar en gaat zeer binnenkort beginnen met paren. De grote oogvlekken op de vleugels van de dagpauwoog zijn er om roofdieren af te schikken en als een roofdier toch bijt zal dit snel richting de schijn ogen zijn. hierdoor wordt het lijfje van de vlinder niet geraakt.

Robin Kraaij

Lente voor de snoeken op het landgoed

2010-04-06T16:07:00.003+02:00

Ook voor de snoeken in de ateliervijver blijkt het lente te zijn, zo laten deze beelden zien die Ben ter Mull heeft gemaakt bij de heemtuinvijver! In de lentemaanden paaien snoeken in de ondiepe delen van hun leefgebied, zoals in het filmpje te zien is.

Introductie Paarbladig Goudveil

2010-04-05T11:33:00.002+02:00

Goudveilsoorten zijn planten die zeer specifieke eisen stellen aan hun standplaats. De twee soorten die in Nederland voorkomen, Verspreidbladig goudveil (Chrysoplenium alternifolium) & Paarbladig goudveil (C. oppositifolium), zijn vrijwel beperkt tot bronbossen. Aan de Veluwezoom kan Paarbladig goudveil worden aangetroffen in de bossprengen.

Op ons landgoed is een kunstmatige bron aanwezig. Deze ligt verborgen in het bosje tussen de parkeerplaats en de begraafplaats. De bron krijgt continu zuurstofrijk water toegevoerd vanuit de Larensteinse beek. Het gehele jaar rond, ook in droge perioden, komt het water hier aan de oppervlakte. Deze week zijn in het bronbosje 2 polletjes Paarbladig goudveil uitgezet. De omstandigheden voor deze kritische soort lijken vrij optimaal. De toekomst zal uitwijzen of het Goudveil op Larenstein zal kunnen overleven.

André Hertog

Vlinderspecial!

2010-03-19T22:53:00.004+01:00

Eventjes geleden kwamen er mensen van de vlinderstichting kijken op het landgoed. Toen kwamen wij tot de conclusie dat we nog geen enkele blog aan vlinders besteed hebben. Daarom nu een vlinderspecial!

Wat hebben de experts van de vlinderstichting gevonden? Volgens André Hertog hebben ze o.a. gekeken naar de volgende drie soorten:
- Sleedoornpage
- Blauwrandspanner
- Meidoornuil

Van al deze soorten zijn de eieren gevonden. Het leuke hieraan is dat de sleedoornpage een zeldzame soort is! Dit is de enige bedreigde vlindersoort in Nederland die vooral buiten natuurgebieden voorkomt. Zoals de naam al aangeeft heeft de sleedoornpage de sleedoorn als waardplant. Hierop hebben wij dan ook zelf een eitje gevonden. De eitjes lijken op kleine golfballetjes en zijn vooral in de winter en het vroege voorjaar te vinden op de grens van oud en jong hout in de oksels van sleedoorntakken. Zoals je op de foto’s linksboven kunt zien, lijken de eieren van de blauwrandspanner veel op die van de sleedoornpage. Bovendien vonden we beide soorten eieren op sleedoorns. Voor de duidelijkheid hebben we een afbeelding van de vlinders bij de foto’s van de eitjes gedaan. Om het landgoed geschikter te maken voor de sleedoornpage worden er extra sleedoorn struwelen aangeplant.

Op de website van de vlinderstichting is er de ‘soort van de week’ te zien. De vlinder van deze week is de grote voorjaarsspanner (onderste foto). Toevallig kwamen wij die soort tegen toen we foto’s hadden gemaakt van de sleedoornpage eitjes. Hij zat op de deur van het schoolgebouw.
De grote voorjaarsspanner is een nachtvlinder uit de familie van de spanners. Nachtvlinders zijn onder andere te onderscheiden van dagvlinders door te kijken naar de voelsprieten. Dagvlinders hebben een verdikt en knopvormig uiteinde. Nachtvlinders hebben dit niet.

Voor het herkennen van soorten kun je kijken op: www.vlindernet.nl

Nico Schavemaker (foto’s Robin Kraaij)

Eerste krokussen in bloei!

2010-03-05T16:25:00.005+01:00

De eerste krokusjes hebben hun kopje boven de grond uit gestoken. Eindelijk een teken van lente na de grote tijd van sneeuw. Deze krokussen zijn vaak één van de eerst bloeiende bloempjes in het voorjaar.

De krokus is van oorsprong niet inheems in Nederland maar wordt al heel lang aangeplant, vooral op landgoederen en bij andere grootgrondbezitters. Dit wordt ook wel stinzenflora genoemd. Ook het sneeuwklokje is één van de stinzenflorasoorten. Een volgende stinzenflorasoort die gaat bloeien zal de bosanemoon zijn, daarover later meer.

Robin Kraaij

WaterDoeDag

2010-02-13T20:32:00.006+01:00

Op woensdag 3 februari werd de WaterDoeDag gehouden. Op deze dag konden middelbare scholieren allerlei proefjes met water doen zoals kwaliteit meten, grondwaterstanden opnemen en waterdieren zoeken. Deze dag werd georganiseerd door de opleiding Land en watermanagement om te laten zien wat voor werk er op het gebied van water is te doen.

Robin Kraaij & Nico Schavemaker

Dromedarisluis

2010-02-10T12:57:00.006+01:00

Een regenachtige dag in december. Op het landgoed is het winter. Het regent zacht en de meeste bomen zijn kaal. Een goede dag om de bomen eens van wat dichterbij te bekijken. Er zijn prachtige korstmossen te vinden op de bomen, die in kleuren niets onderdoen voor bloemen(hierover later meer). Maar dan op een stam een bewegend puntje. Wat is dat nu? Na beter gekeken te hebben, bleek het een luis te zijn, en wel een erg vreemd uitziende. De dromedarisluis (Tuberolachnus salignus) Deze luis zit alleen op wilgen(salix spec). De dromedarisluis is aan zijn naam gekomen door de opvallende bult op zijn achterlijf. Ze zijn erg geliefd bij mieren want ze scheiden veel honingdauw uit. Deze vloeistof is voor de luizen een afval omdat er een te veel aan suikers zit in de plant. Voor mieren is dit een geschenk. De mieren zijn dan ook zeer voorzichtig met hun luizen. Bij andere luizensoorten spelen mieren zelfs de rol van herders en beschermers.

Robin Kraaij

Werkzaamheden aan bosrand kapelbos

2010-01-24T23:26:00.001+01:00

De afgelopen week zijn in de bosrand van het Kapelbos, aan de zijde van de Larensteinselaan, enkele tientallen bomen gekapt. Er zijn voornamelijk esdoorns verwijderd. Op de opengevallen plekken zullen vooral struiken worden teruggeplant, zoals: tweestijlige meidoorn, sleedoorn, rozen, wilde appel en wilde peer. Deze ingreep is bedoeld om een meer geleidelijke overgang te creëren met een zoom en een mantel. Uiteindelijk zal dit leiden tot meer biodiversiteit omdat er vestigingsmogelijkheden ontstaan voor soorten die kenmerkend zijn voor bosranden.

André Hertog en Tim van leeuwen (foto Robin Kraaij)

Kapel in de sneeuw

2010-01-12T10:27:00.002+01:00

Hoewel er al redelijk wat sneeuwfoto’s op de blog zijn verschenen wilden wij jullie deze toch niet onthouden. Op de foto is de historische kapel van het Landgoed te zien. Deze kapel is in de oorlog tijdens beschietingen verwoest en in 1953/1954 weer opgebouwd. Tegenwoordig heeft het gebouw een monumentale status. In de kelder onder het gebouw is op dit ogenblik tijdelijk studentenvereniging Arboricultura gevestigd.

Tim van Leeuwen & Robin Kraaij

Winterslaap

2010-01-06T10:55:00.002+01:00

In tegenstelling tot wat veel mensen denken is het niet zo dat amfibieën allemaal overwinteren op de bodem van wateren. Een heel leger kiest er voor om een vochtige plek onder een boomstronk of onder het bladafval te vinden. Deze bruine kikker (Rana temporaria) bijvoorbeeld troffen wij aan onder een grote boomstronk in het Kapellebos.

Tim van Leeuwen & Robin Kraaij

Een iglo op het landgoed?

2010-01-05T18:24:00.004+01:00

Tijdens de sneeuwval in de eerste week van de herfstvakantie zijn een aantal studenten, gewapend met emmers en een trap, aan de slag gegaan met het bouwen van een iglo. Het resultaat is te zien op de foto links. Deze foto is ingezonden door Tilly Versteegh.

Nico Schavemaker

Ingezonden foto kapellenbos

2009-12-17T18:05:00.005+01:00

Ongeveer vier jaar geleden is er in het Kappellebos (ook Esdoornbos genoemd) begonnen met het aanleggen van wandelpaden. Die paden zijn de laatste jaren overwoekerd geraakt, wat natuurlijk niet de bedoeling is. Vanaf afgelopen september is André Hertog intensief bezig geweest met het begaanbaar maken van de paden. Het resultaat is te zien op de foto die Helen Tromper ons opstuurde. Er is ook een bankje bijgeplaatst, dus iedereen is uitgenodigd om eens een wandeling in het bos te komen maken.

Nico Schavemaker

Gestalked door een roodborstje

2009-12-17T17:54:00.002+01:00

Tijdens werkzaamheden op het landgoed kregen wij het gevoel bekeken te worden. Na enkele keren net te laat om gekeken te hebben, kregen we eindelijk onze belager in het oog. Het roodborstje was duidelijk niet gediend van onze aanwezigheid in zijn territorium en probeerde ons er dan ook zo snel mogelijk uit te werken door zich zo groot mogelijk te maken. De brutaliteit gaf ons echter wel de mogelijkheid deze foto te maken.

Robin Kraaij & Tim van Leeuwen

Winterschoonmaak badkuip

2009-12-17T17:46:00.006+01:00

Vorig jaar vonden wij na een strenge vorstperiode een aantal dode kikkers in de badkuip naast de Ruïnetuin. De kikkers waren gestikt in het rottingsgas dat vrij komt uit het bladafval dat zich op de bodem had verzameld. In een natuurlijke situatie is dit geen probleem, maar in een onnatuurlijke situatie als een badkuip kan het gas al snel dodelijke concentraties bereiken. De badkuip is nu bladvrij.

Robin Kraaij & Tim van Leeuwen

Grote oranje bekerzwam midden op het voetpad

2009-12-10T11:41:00.001+01:00

Tijdens een wandeling over het landgoed leken er midden op het wandelpad ineens mandarijnenschilletjes te liggen. Toen we het van wat dichterbij bekeken, bleek dat de schilletjes paddestoelen waren, en wel de grote oranje bekerzwam(Aleuria aurantia). Deze soort is mooi oranje en aan de buitenkant wat lichter van kleur. De sporen zitten in de binnenkant/bovenkant van de paddenstoel en worden door waterdruppeltjes verspreid. Deze paddestoel is erg nuttig, ze worden verzameld omdat er een kankerremmende stof(lectine) in de paddestoel zit die door de wetenschap wordt gebruikt!

Robin Kraaij

Meeldauwlieveheersbeestje trekt zich nog niets van de winter aan

2009-12-10T11:38:00.001+01:00

Op een blad van de Pontische rodondendron vonden wij een meeldauwlieveheersbeestje(Halyzia sedecimguttata). Dit lieveheersbeestje is niet zo bekend, ze zijn niet rood maar lichtoranje/gelig, en ze hebben geen zwarte stipjes maar witte. Ook hebben ze twee zwarte oogjes. Al met al dus geen normaal lieveheersbeestje. Hierbij houden de rare dingen niet op. De meeste lieveheersbeestjes eten luizen, deze eet schimmels(meeldauw). Het beestje liep nog rustig rond en leek zich niet bewust van de winter die er aankomt. Hopelijk zoekt hij snel een goede overwinterplek.

Robin Kraaij

Nestzwammen in T&L gedeelte

2009-11-27T15:12:00.002+01:00

Na een tip van André besloot ik eens te gaan kijken in de T&L tuin op een van de paden met houtsnippers. En het was zeker de moeite waard. Op de foto staat het Gestreept nestzwammetje (Cyathus striatus). Het nestzwammetje is nog geen centimeter groot en dankt zijn naam aan de peridiolen. Dit zijn de boonvormige zakjes met sporen die als eieren in een nest in het midden van de beker liggen. De beker is eerst afgesloten door een vliesje maar als de sporen rijp zijn gaat de beker open. De spoorkapsels worden dan bij de eerstvolgende bui geraakt door de regen en weggeslingerd. Vermeldenswaardig is dat het kleine broertje van het Gestreept nestzwammetje, het Geel nestzwammetje (Crucibulum laeve) ook op het landgoed is gevonden. Dit zwammetje is ongeveer even groot maar heeft een gele binnenkant.

Tim van Leeuwen