Als een rat in het water

Hoewel de meeste zoogdieren zoals wij het liever niet al te nat hebben, krijgen sommige dieren maar geen genoeg van dat water. De muskusrat (Ondatra zibethicus) is een van die echte waterdieren.
Een groot deel van de nacht en de avond brengt hij zoekend naar voedsel al zwemmend en duikend door. Voortgestuwd door zijn krachtige staart verorbert hij zo water- en oeverplanten en zo af en toe een keer een mossel of een visje. Wel een leuk diertje dus, maar eigenlijk hoort hij niet hier.
De muskusrat is van oorsprong afkomstig uit Noord Amerika en dat het dier nu hier is hebben we allemaal te danken aan een Boheemse prins. Zijn naam was Colloredo Mannsfeld en in 1905 besloot hij na een geslaagde jachtexpeditie in het zuidoosten van Canada een paar van deze schattige diertjes mee te nemen naar zijn buitenverblijf nabij Praag. Daar voerde hij ze wortelen en aardappelen en de diertjes vermenigvuldigden zich zeer goed. Zo goed zelfs dat een deskundige de populatie tien jaar later in een straal van honderd kilometer rond het landgoed op ongeveer twee miljoen schatte! De invasie was een toen al niet meer te stuiten en in 1946 bereikte het knaagdier Nederland.
Het dier is vooral schadelijk omdat het holen graaft in waterkeringen (dijken) en oevers waardoor deze instorten. Maar gelukkig is er ook een oplossing. Het waterkonijn, zoals de waterrat in België ook wel word genoemd, is een ware delicatesse (zie hier voor een recept). Ook de vacht van dit diertje is bijzonder bruikbaar. Dit was dan ook de oorspronkelijke rede dat meneer Mannsfeld zo lustig op jacht ging. De vacht is zeer warm en bovendien ook waterdicht.
Het dier op de foto is op 19 april in de vijver dicht bij de ringentuin waargenomen door Jacob Nugteren. Helaas heeft hij hem niet kunnen vangen, dan hadden we het recept nog eens kunnen maken.

Tekst: Tim van leeuwen
Foto: Jacob Nugteren

Het meest veelzijdige stukje vlees.. Kip!

We hebben een bijzondere gast op ons landgoed; een haan. Soms struint hij over de akkers bij de kleidijk, op andere momenten loopt hij rond op de parkeerplaats. Ook is de haan waargenomen in de Kerkallee, waar hij katten aan het schrikken maakt. Het is een raadsel waar onze gevederde vriend vandaan komt. Volgens onze conciërge Luc gebeurt het vaker dat dieren bij ons over het hek gezet worden. Eind april is een van de momenten waarop we grote kans lopen katten op het landgoed te vinden die zijn gedumpt. Gelieve deze dieren niet te verwijderen, twee van deze katten wonen daadwerkelijk op het terrein!

Een gedumpte haan? Wie weet. Het is in ieder geval een mooie kans om ons wat te verdiepen in de kip (Gallus gallus domesticus). Wat blijkt? De kip is een machtig interessant beestje!

Een kip eet hard spul; maiskorrels bijvoorbeeld. Dit wordt in zijn krop geweekt met kippespeeksel. Bij de vertering van het geweekte voedsel komen maar liefst twee magen en twee blinde darmen te pas.

Ze kunnen niet goed zien. Daarentegen kunnen ze zich wel goed oriënteren door het aardmagnetisch veld in de gaten te houden met een soort kompasje in hun kop.

Kippen hebben geen oorschelpen, hun gehoor is daardoor matig. Wel hebben zij oorlellen. Wanneer deze wit zijn legt de kip witte eieren, wanneer deze roze zijn, zijn de eieren van de desbetreffende kip bruin.

Kippen zijn zo intelligent als kleine kinderen. Ze kunnen 100 soortgenoten herkennen. Ook weten ze van hun soortgenoten exact de rangorde. Het systeem van rangorde bij kippen is behoorlijk ingewikkeld en daar hoort een bepaalde kippenetiquette bij. Onder andere door te ‘tokken’ onderhouden de dieren contact met elkaar. Dit gevogelte gebruikt zo’n 25 ‘woorden’. Ze kunnen zelfs communiceren met hun kuikens wanneer deze nog in het ei zitten.

Een ei is trouwens ovaal, dat van het Latijnse woord ‘ovum’ afkomstig is. Dit betekend ei.

De gesnavelden hebben schubben! Alleen op hun poten, dat wel.

Zo kan men nog wel even doorgaan over de kip en het mysterie van onze haan.

Foto’s, verhalen en inlichtingen kan men sturen naar Info.LaarX@gmail.com

Tekst en foto: Annemiek Slootweg

En ze zijn weg….

Vorige zomer ben ik samen met Robin voor een onderzoek naar het verre Limburg vertrokken. Limburg is erg ver weg en iedere dag heen en weer reizen is dus niet de meest handige oplossing, vandaar dat we vorig jaar ongeveer 3 maanden in een tentje op een hooizolder hebben geslapen.
Dit is ons zo goed bevallen dat we hebben besloten dit jaar maar weer door te gaan met het onderzoek. Er is alleen een probleem…… al onze belevenissen in Limburg hebben niets te maken met het Landgoed maar we willen jullie er wel graag over vertellen.
Ons briljante idee: we maken gewoon een blog voor verhalen van buiten landgoed Larenstein. Dus ben je op stage, of kom je buiten het landgoed iets leuks tegen? Stuur het dan naar VHL op locatie!
Hier staan binnenkort ook onze avonturen in Limburg op. We zijn dus wel ver weg maar we houden jullie op de hoogte.

Tekst: Tim van Leeuwen
Foto: Nico Schavemaker

Robert-le-Diable

Naast de kleine vos, de citroenvlinder, het icarusblauwtje en het koolwitje is op ons landgoed inmiddels ook de gehakkelde aurelia (Polygonia c-album) gespot! De gehakkelde aurelia lijkt op zijn naam. Zijn vleugels zijn typisch ‘gehakkeld’ (grof gekarteld) en goudkleurig (het Italiaanse woord aurelio). In het Frans heet de vlinder Robert-le-Diable, ofwel Robert de duivel. Vanwege zijn duivelse vleugels. Deze vleugels hebben de functie de vijand te verwarren omdat deze vorm lastig te interpreteren valt.

Het diertje houdt van open bos; bosranden, struwelen en parken. Zijn eitjes worden vooral op brandnetelsoorten gelegd. Op dit moment doet de gehakkelde aurelia het erg goed in Nederland. Terwijl hij in de jaren 60 alleen in Noord Brabant te vinden was. Dit is waarschijnlijk te danken aan de klimaatverandering waardoor het dier zich steeds noordelijker thuis voelt.

De gehakkelde aurelia is het logo van onze studievereniging LaarX en daarom extra bijzonder.

Mocht je zelf deze schitterende vlinder nog niet gespot hebben dan hoef je eigenlijk alleen maar in de gangen te zoeken naar het bestuur van LaarX. Met een beetje geluk hebben zij hun nieuwe outfit aan waar ook de vlinder een trotse plaats heeft gekregen!

Tekst: Annemiek Slootweg
Foto: Roel de Greeff

Lijstertje zo zwart van veren

De merel (Turdus merula) is een van de meest algemene zangvogels in Nederland en onder andere familie van de zanglijster en de nachtegaal. Deze vogel met zijn mooie zwarte verenkleed en zijn prachtige zangstem werd vorig jaar de op één na meest waargenomen vogel tijdens de tuinvogeltelling in Nederland. Met stip op de bovenste plaats vinden we natuurlijk de huismus, maar die zingt lang zo mooi niet!
Het stemgeluid van de merel wordt zelfs zo mooi gevonden dat deze vogel door luisteraars van het radioprogramma Vroege Vogels is uitgeroepen tot de vogel met de mooiste zangstem. De merel maakt dan ook een erg mooi geluid. Maar deze hoge waardering komt ook omdat we het hele jaar door van de heerlijke roep kunnen genieten. Toch zijn het niet steeds de zelfde merels die je hoort. In de winter trekken onze zomermerels richting het zuiden. Hun plaats wordt ingenomen door noordelijker levende dieren die hier komen overwinteren. Deze trekbeweging is de laatste jaren echter aan het afnemen. Steeds meer merels blijven in ons land. een mogelijke verklaring voor het stoppen van de strek licht volgens Leidse onderzoekers in het veranderende klimaat.
Ook zingt niet iedere merel het zelfde. Onderzoekers aan de universiteit van Leiden hebben aangetoond dat merels die in de stad leven een andere zang hebben dan merels uit bosgebieden. Stads merels hebben een hogere kortere zang dan bos merels. Omdat er ook verschillen zijn in lichaamsbouw is het mogelijk dat de merels in de stad zich aan het ontwikkelen zijn tot een nieuwe soort.
Zo zie je maar weer, niet alles is wat het lijkt.

Foto: Robin Kraaij
Tekst: Tim van Leeuwen

Vinger of Hol?

Planten drijven floristen soms tot wanhoop, maar meestal zijn bloeiende planten niet echt een probleem. In het kader van op iedere regel is een uitzondering presenteren we jullie de holwortel (Corydalis cava) en de vingerhelmbloem (Corydalis solida).

Beide planten hebben overwegend paarsachtige, soms witte, bloemen en ingesneden bladeren. Beide planten komen voor in kreupelhout en beschaduwde bossen van in midden en zuid Europa. Ook in ons land en zelfs op dit landgoed staan deze planten vaak zelfs door elkaar!

Allemaal heel ingewikkeld dus, maar hoe haal je die planten nou uit elkaar? Eigenlijk is het verschil heel simpel, je moet alleen even weten waar je op moet letten. De holwortel heeft tussen de bloemen steunblaadjes zitten die niet ingesneden zijn.

Bij de vingerhelmbloem zijn deze steunblaadjes wel ingesneden. Dus eigenlijk helemaal geen reden tot wanhoop. Planten zijn lang zo moeilijk niet!

Foto's: Tim van Leeuwen en Robin Kraaij
Tekst: Tim van leeuwen